Η παγκόσμια αλυσίδα τροφίμων αποκαλύπτει βαθιά ρήγματα στην ισότητα και τη βιωσιμότητα, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet. Περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια άνθρωποι στερούνται σταθερής πρόσβασης σε υγιεινή τροφή, καθαρό περιβάλλον και δίκαιες αμοιβές, ενώ η παραγωγή τροφίμων ευθύνεται για σχεδόν το ένα τρίτο των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Η μελέτη αποτελεί προϊόν συνεργασίας ειδικών από διαφορετικά πεδία – διατροφή, περιβάλλον, οικονομία, γεωργία και πολιτική υγείας – και προσφέρει την πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση των συστημάτων τροφίμων παγκοσμίως. Οι εκπομπές προέρχονται από δραστηριότητες όπως η παραγωγή κρέατος και ρυζιού, η αποψίλωση δασών και η αλλαγή χρήσης γης, καθιστώντας τον τομέα της διατροφής βασικό μοχλό της κλιματικής αλλαγής.
Η έκθεση αναδεικνύει και τις κοινωνικές ανισότητες που ενισχύονται από τα σημερινά διατροφικά πρότυπα. Το 30% του πλουσιότερου παγκόσμιου πληθυσμού προκαλεί το 70% των περιβαλλοντικών πιέσεων, ενώ 3,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή υγιεινή διατροφή και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Εκατομμύρια παιδιά απασχολούνται ακόμη σε γεωργικές εργασίες, ενώ το 32% των εργαζομένων στον τομέα των τροφίμων δεν λαμβάνει δίκαιες αμοιβές. Οι γυναίκες πλήττονται ιδιαίτερα, αντιμετωπίζοντας μισθολογικές ανισότητες και περιορισμένη εκπροσώπηση.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η συνδυασμένη κρίση ανισότητας και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης απειλεί την υγεία των πληθυσμών και την ανθεκτικότητα του πλανήτη. Ως απάντηση, προτείνουν την υιοθέτηση της Πλανητικής Υγιεινής Διατροφής – ενός μοντέλου που βασίζεται σε ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές, πλούσιες σε φυτικές ίνες και με περιορισμένη κατανάλωση ζωικών προϊόντων. Η εφαρμογή του θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά 27% και να αποτρέψει έως και 15 εκατομμύρια θανάτους ετησίως από χρόνιες ασθένειες.
Η μελέτη καταλήγει με έκκληση για στοχευμένες πολιτικές που θα ενισχύσουν την πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, θα διασφαλίσουν δίκαιες συνθήκες εργασίας και θα δώσουν φωνή στις περιθωριοποιημένες κοινότητες στη λήψη αποφάσεων.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ