Οι δύο μελέτες δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Science

Αστρονόμοι ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν ένα άστρο με πλανήτες σε μια εντελώς απρόσμενη διάταξη, που ανατρέπει όσα θεωρούσαν δεδομένα οι επιστήμονες για το πώς σχηματίζονται τα πλανητικά συστήματα.

Στο Ηλιακό Σύστημα, στο οποίο αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε το ανθρώπινο είδος, οι τέσσερις εσωτερικοί πλανήτες είναι μικροί και βραχώδεις, ενώ οι τέσσερις εξωτερικοί είναι γίγαντες αερίων.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι αυτή η «σειρά», δηλαδή πρώτα βραχώδεις, μετά αέριοι, αποτελεί τον κανόνα στο σύμπαν.

Όμως το άστρο LHS 1903, ένας ερυθρός νάνος στον παχύ δίσκο του Γαλαξία μας, φαίνεται να διαψεύδει αυτή την εικόνα. Διεθνής ομάδα αστρονόμων, αναλύοντας δεδομένα από διαφορετικά τηλεσκόπια, είχε ήδη εντοπίσει τρεις πλανήτες που περιφέρονται γύρω από το άστρο.

Ο κοντινότερος ήταν βραχώδης, ακολουθούμενος από δύο αέριους γίγαντες, μια διάταξη που ταιριάζει με τις προσδοκίες.

Τι προέκυψε από το διαστημικό τηλεσκόπιο Cheops

Ωστόσο, αστρονόμοι, μέσα από το ευρωπαϊκό διαστημικό τηλεσκόπιο Cheops, αποκάλυψαν έναν τέταρτο πλανήτη, σε πιο μακρινή τροχιά, ο οποίος είναι και αυτός βραχώδης.

«Έχουμε λοιπόν ένα “ανάποδο” σύστημα: βραχώδης, αέριος, αέριος και ξανά βραχώδης», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Τόμας Γουίλσον από το Πανεπιστήμιο του Γουόρικ της Αγγλίας. «Οι βραχώδεις πλανήτες συνήθως δεν σχηματίζονται τόσο μακριά από το άστρο τους».

Σύμφωνα με την καθιερωμένη θεωρία, οι πλανήτες δημιουργούνται ταυτόχρονα μέσα σε έναν τεράστιο δίσκο αερίου και σκόνης, τον πρωτοπλανητικό δίσκο. Οι κόκκοι σκόνης ενώνονται, σχηματίζουν πυρήνες και στη συνέχεια εξελίσσονται σε πλανήτες.

Οι εσωτερικοί πλανήτες είναι μικροί και βραχώδεις επειδή η έντονη ακτινοβολία του άστρου «σπρώχνει» μακριά τα αέρια.

Πιο έξω, στο ψυχρότερο περιβάλλον, οι πυρήνες μπορούν να συγκρατήσουν παχιά ατμόσφαιρα και να εξελιχθούν σε αέριους γίγαντες. Στην περίπτωση του LHS 1903, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι πλανήτες ίσως δεν σχηματίστηκαν ταυτόχρονα.

Είναι πιθανό ο τέταρτος πλανήτης να δημιουργήθηκε αργότερα, όταν το σύστημα είχε ήδη εξαντλήσει τα περισσότερα αέρια του.

«Ίσως μέχρι να σχηματιστεί ο τέταρτος πλανήτης, το σύστημα να είχε ήδη μείνει χωρίς αέριο», σημειώνει ο Γουίλσον. «Κι όμως, έχουμε έναν μικρό, βραχώδη κόσμο που αψηφά τις προσδοκίες.

Είναι πιθανό να βλέπουμε την πρώτη ένδειξη πλανήτη που σχηματίστηκε σε περιβάλλον φτωχό σε αέρια».

Από τη δεκαετία του 1990, οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει περισσότερους από 6.000 εξωπλανήτες, εντοπίζοντας κυρίως μικρές μεταβολές στη φωτεινότητα των άστρων όταν οι πλανήτες περνούν μπροστά τους.

«Οι θεωρίες μας για τον σχηματισμό πλανητών βασίζονται κυρίως σε όσα γνωρίζουμε από το Ηλιακό μας Σύστημα», επισημαίνει η ερευνήτρια της ESA Ιζαμπέλ Ρεμπογίδο.

«Όσο όμως ανακαλύπτουμε όλο και περισσότερα διαφορετικά εξωπλανητικά συστήματα, αναγκαζόμαστε να επανεξετάσουμε αυτές τις θεωρίες».

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science.

Πηγή: lifo