Η Αίγυπτος βρίσκεται σε έναν εντατικό διπλωματικό μαραθώνιο, επιδιώκοντας να αποτρέψει την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) από τη Βουλή του Τομπρούκ στην ανατολική Λιβύη.
Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά και από την Ελλάδα, καθώς το μνημόνιο απειλεί άμεσα ελληνικά και αιγυπτιακά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Την προσεχή Κυριακή, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναμένεται να επισκεφθεί τόσο την Τρίπολη όσο και τη Βεγγάζη.
Σύμφωνα με το Middle East Eye, αιγύπτιος αξιωματούχος που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του Καΐρου. Η επικύρωση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, η οποία είχε αρχικά υπογραφεί το 2019 από την αντίπαλη κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αίγυπτος βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω των συγκρούσεων σε Γάζα και Σουδάν.
Ο Αιγύπτιος Υπουργός Εξωτερικών, Μπαντρ Αμπντελάτι, έθεσε το ζήτημα της αμερικανικής παρέμβασης σε τηλεφωνική συνομιλία με τον Μασάντ Μπούλος, ανώτερο σύμβουλο του Λευκού Οίκου για θέματα Αφρικής, τον περασμένο μήνα. Ο Μπούλος φέρεται να δεσμεύτηκε να επικοινωνήσει με τον Χαλίφα Χαφτάρ, τον de facto ηγέτη της ανατολικής Λιβύης, για να συζητήσει το θέμα.
Πολλά λιβυκά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι το Κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, το οποίο ελέγχεται ουσιαστικά από τον Χαφτάρ, ενδέχεται να επικυρώσει σύντομα τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019. Αυτή η συμφωνία αναγνωρίζει τις αξιώσεις της Τουρκίας σε εκτεταμένα τμήματα ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019, που υπεγράφη από την τότε αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης και την Τουρκία, είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Ελλάδα και άλλες περιφερειακές χώρες, οι οποίες θεώρησαν ότι αποκλείστηκαν από τη διαδικασία. Σε απάντηση, η Ελλάδα υπέγραψε αντίστοιχη συμφωνία με την Αίγυτο.
Το τελευταίο διάστημα, παρά την έντονη διπλωματική πίεση από Αθήνα και Κάιρο, ο Χαφτάρ φέρεται να προσεγγίζει την επικύρωση της συμφωνίας. Οι αναμενόμενες επισκέψεις του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, σε Βεγγάζη και Τρίπολη αυτή την εβδομάδα, έχουν ως κύριο αντικείμενο την αντιμετώπιση αυτών των θαλάσσιων διαφορών.
Το Κάιρο, επιπλέον, παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε οποιαδήποτε ανατροπή του υφιστάμενου καθεστώτος. Πρόσφατα, τον Ιούνιο, η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης, με έδρα την Τρίπολη, υπέγραψε συμφωνία με την κρατική τουρκική εταιρεία TPAO για έρευνες υδρογονανθράκων σε θαλάσσια οικόπεδα που, σύμφωνα με τον αιγύπτιο αξιωματούχο, ενδέχεται να παραβιάζουν την ΑΟΖ της Αιγύπτου.
Η στροφή της ανατολικής Λιβύης αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη μετατόπιση ισορροπιών στην περιοχή. Οι παλαιές ιδεολογικές γραμμές, που διαμόρφωσαν τις συγκρούσεις μετά την Αραβική Άνοιξη του 2011, υποχωρούν. Χαρακτηριστικό είναι ότι το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας υποδέχθηκε τον Ιούνιο τρεις στρατιωτικές αντιπροσωπείες του λεγόμενου Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) του Χαφτάρ. Επίσης, ο νεότερος γιος του Χαφτάρ, Σαντάμ, επισκέφθηκε την Άγκυρα τον Απρίλιο, μετά από προηγούμενο ταξίδι στο Κατάρ.
Οι αυξανόμενες αυτές επαφές του Σαντάμ Χαφτάρ με την Άγκυρα, ακόμη και σε στρατιωτικό επίπεδο, φέρεται να έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια στο Κάιρο. Παράλληλα, στην Ουάσινγκτον, η κυβέρνηση Τραμπ διατηρεί καλές σχέσεις με την οικογένεια Χαφτάρ, με τον Σαντάμ Χαφτάρ να έχει συναντηθεί με τον Μπούλος στην Ουάσινγκτον νωρίτερα φέτος, συζητώντας θέματα περιφερειακής ασφάλειας με υψηλόβαθμα στελέχη των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ