Οι Έλληνες επιχειρηματίες κινούνται σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον συνεχών αλλαγών και αυξημένων προκλήσεων, με την επιβάρυνση του κόστους να αποτελεί κύρια ανησυχία. Ωστόσο, παραμένουν προσηλωμένοι στην καινοτομία και σχεδιάζουν νέες προσλήψεις, παρόλο που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Αυτά είναι μερικά από τα βασικά ευρήματα της έρευνας “EY Entrepreneurship Barometer Ελλάδα 2025” της EY Ελλάδος, η οποία διεξήχθη από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 2025 με τη συμμετοχή 135 επιχειρηματιών.
Οι επιχειρηματίες εκτιμούν ότι τα υψηλότερα λειτουργικά (83%) και εργατικά κόστη (81%) θα επηρεάσουν αρνητικά τη χρηματοοικονομική τους ασφάλεια το επόμενο 12μηνο. Παράλληλα, οι απόψεις τους για τις τρέχουσες επιχειρηματικές συνθήκες στην Ελλάδα είναι μοιρασμένες (41% ευνοϊκές, 39% μη ευνοϊκές), αν και η εικόνα είναι καλύτερη σε σχέση με άλλες χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας (CESA).
Ως κυριότερα εμπόδια αναδεικνύονται η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος (77%), καθώς και η έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (50%).
Παρόλα αυτά, οι Έλληνες επιχειρηματίες σχεδιάζουν επενδύσεις σε μεγαλύτερο βαθμό από τους ομολόγους τους στην περιοχή CESA. Εστιάζουν κυρίως σε αναβαθμίσεις λογισμικού πληροφορικής (65%), αγορά/αναβάθμιση εξοπλισμού (62%) και δημιουργία νέων εγκαταστάσεων (45%). Ωστόσο, η οικονομική αβεβαιότητα (45%) και η γεωπολιτική αστάθεια (41%) θα μπορούσαν να επηρεάσουν αυτά τα σχέδια. Η επανεπένδυση κερδών και ιδίων κεφαλαίων αποτελεί την κύρια πηγή χρηματοδότησης (66%), με τον τραπεζικό δανεισμό να χρησιμοποιείται λιγότερο (19%).
Καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Ευκαιρίες και προκλήσεις
Οι επιχειρηματίες αναγνωρίζουν τον κρίσιμο ρόλο της καινοτομίας για την ανάπτυξη νέων προϊόντων/υπηρεσιών και τη βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας. Για τους επόμενους 12 μήνες, θα εστιάσουν κυρίως στην καινοτομία προϊόντος (59%) και στην οργανωτική καινοτομία (54%).
Υπάρχουν υψηλές προσδοκίες από την τεχνητή νοημοσύνη (AI), με το 76% να εκτιμά ότι θα ενισχύσει σημαντικά τις επιχειρησιακές λειτουργίες και την παραγωγικότητα. Αναμένουν βελτίωση στην ποιότητα και ταχύτητα λήψης αποφάσεων (49%), μείωση εργατικού κόστους μέσω αυτοματοποίησης (48%) και μείωση σφαλμάτων (46%).
Ωστόσο, οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν έχουν προχωρήσει στις απαραίτητες επενδύσεις σε AI. Ένας στους τέσσερις (27%) δηλώνει ότι δεν έχει κάνει καμία επένδυση την τελευταία τριετία, αν και η εικόνα είναι καλύτερη από το σύνολο της περιοχής CESA (43% χωρίς επενδύσεις).
Προσλήψεις, χάσμα δεξιοτήτων και οικογενειακές επιχειρήσεις
Παρά το αρνητικό διεθνές περιβάλλον, οι Έλληνες επιχειρηματίες είναι αποφασισμένοι να αυξήσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους. Δύο στους τρεις (67%) σχεδιάζουν προσλήψεις πλήρους απασχόλησης τους επόμενους 12 μήνες, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο της CESA (48%).
Ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα παραμένει το χάσμα δεξιοτήτων. Τρεις στους τέσσερις (78%) δυσκολεύονται να βρουν υποψηφίους με τις απαραίτητες δεξιότητες, και τρεις στους πέντε (61%) με την απαιτούμενη εμπειρία, επιβεβαιώνοντας προηγούμενες έρευνες.
Στο πεδίο των συγχωνεύσεων και εξαγορών, η πλειοψηφία (58%) δεν θεωρεί πιθανή την πώληση μέρους της επιχείρησης το επόμενο έτος, υποδηλώνοντας επιφυλακτικότητα. Όσον αφορά τη διαδοχή, η πώληση σε επενδυτές/funds (48%) και σε άλλες εταιρείες (41%) είναι δημοφιλείς επιλογές, ενώ το 38% προκρίνει την οικογενειακή κληρονομιά, αναδεικνύοντας τις πολιτισμικές αξίες.
Οι οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελούν το 62% του δείγματος και αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως η ισορροπία οικογενειακών και επιχειρηματικών συμφερόντων (54%) και ο σχεδιασμός της διαδοχής (52%). Ωστόσο, μόνο ένας στους τρεις (32%) διαθέτει επίσημο σχέδιο διαδοχής, και μόλις 6% χρησιμοποιούν εξωτερικούς συμβούλους.
Προτάσεις και συμπεράσματα
Η EY Ελλάδος, με βάση τα ευρήματα, προτείνει ενέργειες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, την αξιοποίηση ψηφιακών και τεχνολογικών ευκαιριών, την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού και τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος καινοτομίας.
Ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της EY Ελλάδος, τόνισε ότι η ελληνική επιχειρηματικότητα είναι βασικός μοχλός για την επανεκκίνηση της οικονομίας. «Είναι ενθαρρυντικό ότι… οι Έλληνες επιχειρηματίες εμφανίζονται αισιόδοξοι, σχεδιάζουν επενδύσεις και προσλήψεις», δήλωσε. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι για βιώσιμη ανάπτυξη, οι επιχειρήσεις πρέπει να προχωρήσουν σε ολιστικό μετασχηματισμό που θα περιλαμβάνει τον άνθρωπο, την τεχνολογία και την καινοτομία.
Η Ευτυχία Κασελάκη, Εταίρος της EY Ελλάδος, υπογράμμισε την ανάγκη οι επιχειρηματίες να εστιάσουν τόσο στις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις όσο και στον ολιστικό μετασχηματισμό, αξιοποιώντας ευκαιρίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη. «Αυτό προϋποθέτει ιδιαίτερη έμφαση στο ανθρώπινο ταλέντο, στην επένδυση στην καινοτομία και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών», κατέληξε, τονίζοντας την ανάγκη για δομημένο σχεδιασμό διαδοχής στις οικογενειακές επιχειρήσεις.
Με πληροφορίες από emakedonia.gr