Ενώ ο άνθρωπος, σε αντίθεση με άλλα ζώα όπως οι καρχαρίες, δεν έχει την ικανότητα να αναπτύσσει συνεχώς νέα δόντια, η επιστήμη βρίσκεται πλέον ένα βήμα πιο κοντά στην επανάσταση της οδοντιατρικής. Ερευνητές στο King’s College του Λονδίνου εργάζονται πάνω σε πρωτοποριακές τεχνικές που βασίζονται σε βλαστοκύτταρα και προηγμένες τεχνολογίες καλλιέργειας ιστών, με στόχο την αναγέννηση φυσικών δοντιών.
Για περισσότερο από μια δεκαετία, οι ερευνητές του King’s College εξερευνούν την καλλιέργεια δοντιών στο εργαστήριο. Όπως εξηγούν, σε αντίθεση με τα σημερινά σφραγίσματα και εμφυτεύματα – τα οποία, αν και λειτουργικά, δεν ενσωματώνονται πλήρως στον οργανισμό – τα εργαστηριακά δόντια που αναπτύσσονται από κύτταρα του ίδιου του ασθενούς μπορούν να λειτουργήσουν σαν φυσικά.
Ο Xuechen Zhang, συν-συγγραφέας από τη Σχολή Οδοντιατρικής, Στοματικών και Κρανιοπροσωπικών Επιστημών του King’s College, επισημαίνει τις αδυναμίες των υφιστάμενων λύσεων: «Τα σφραγίσματα, με την πάροδο του χρόνου, αποδυναμώνουν τη δομή των δοντιών, έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω φθορά ή ευαισθησία. Από την άλλη, τα εμφυτεύματα απαιτούν χειρουργική επέμβαση και καλό συνδυασμό με το φατνιακό οστό. Και οι δύο λύσεις είναι τεχνητές και δεν αποκαθιστούν πλήρως τη φυσική λειτουργία των δοντιών».
Αντιθέτως, τα δόντια που αναπτύσσονται στο εργαστήριο υπόσχονται μια πιο βιολογικά συμβατή και ανθεκτική λύση. «Θα αναγεννηθούν με φυσικό τρόπο και θα ενσωματωθούν στη γνάθο -ακριβώς όπως τα φυσικά δόντια. Θα είναι ισχυρότερα, μεγαλύτερης διάρκειας και απαλλαγμένα από κινδύνους απόρριψης», προσθέτει ο Zhang.
Το μυστικό βρίσκεται στα βιοϋλικά
Η επιτυχία των ερευνών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη ενός ειδικού βιοϋλικού, το οποίο επιτρέπει στα κύτταρα να «επικοινωνούν» και να ενεργοποιούν τη διαδικασία διαφοροποίησης σε οδοντικά κύτταρα, μιμούμενο το φυσικό περιβάλλον ανάπτυξης των δοντιών.
«Αναπτύξαμε το υλικό σε συνεργασία με το Imperial College για να αναπαράγουμε το περιβάλλον γύρω από τα κύτταρα. Αυτό σήμαινε ότι όταν εισαγάγαμε τα καλλιεργημένα κύτταρα, ήταν σε θέση να στείλουν σήματα το ένα στο άλλο για να ξεκινήσει η διαδικασία σχηματισμού των δοντιών. Οι προηγούμενες προσπάθειες είχαν αποτύχει, καθώς όλα τα σήματα στέλνονταν μαζικά. Όμως, το νέο υλικό μας απελευθερώνει τα σήματα αργά, αναπαράγοντας τη διαδικασία που επιτελείται στο σώμα», εξηγεί ο Zhang.
Η ερευνητική ομάδα εξετάζει δύο βασικές προσεγγίσεις για την κλινική εφαρμογή: είτε τη μεταμόσχευση νεαρών κυττάρων απευθείας στο σημείο όπου λείπει το δόντι για να αναπτυχθεί επί τόπου, είτε την πλήρη ανάπτυξη ενός δοντιού στο εργαστήριο και την επακόλουθη εμφύτευσή του στον ασθενή.
Το μέλλον της οδοντιατρικής
Η Δρ. Ana Angelova Volponi, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, υπογραμμίζει τις τεράστιες δυνατότητες της αναγεννητικής ιατρικής στον τομέα της οδοντιατρικής. «Καθώς η αναγεννητική ιατρική εξελίσσεται, η ενσωμάτωση τέτοιων καινοτόμων τεχνικών έχει τη δυνατότητα να φέρει επανάσταση στην οδοντιατρική περίθαλψη, προσφέροντας βιώσιμες και αποτελεσματικές λύσεις για την αποκατάσταση και την αναγέννηση των δοντιών», δηλώνει. «Αντί να βασιζόμαστε σε τεχνητά υλικά -όπως μεταλλικά εμφυτεύματα ή οδοντοστοιχίες- εργαζόμαστε για την ανάπτυξη φυσικών αντικαταστάσεων, χρησιμοποιώντας βλαστοκύτταρα και βιομηχανοποιημένα περιβάλλοντα».
Με πληροφορίες από ygeiamou