Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη μια φιλόδοξη θέση επί πρότασης οδηγίας που στοχεύει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα νομοθεσία επικαιροποιεί τους ορισμούς των σχετικών εγκλημάτων, προσαρμόζοντάς τους στις σύγχρονες τεχνολογικές προκλήσεις, όπως τα deepfake βίντεο που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη, και διασφαλίζει ότι η κακοποίηση και η άγρα ανηλίκων θα διώκονται ποινικά, είτε διαπράττονται στο διαδίκτυο είτε στον πραγματικό κόσμο.
Αυστηρότερες ποινές και κατάργηση της παραγραφής
Με τις νέες διατάξεις, προτείνονται υψηλότερες μέγιστες ποινές για διάφορες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης, συμπεριλαμβανομένων πράξεων με παιδιά που έχουν συμπληρώσει την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης αλλά δεν έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους. Οι αλλαγές επεκτείνονται και σε άλλα αδικήματα, όπως η προσέγγιση παιδιών με σκοπό την έκδοσή τους, η κατοχή ή διανομή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και η προσφορά αμοιβής για τη διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων.
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της πρότασης είναι η κατάργηση των χρόνων παραγραφής για τα εγκλήματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η απόφαση αυτή βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι τα περισσότερα θύματα αποκαλύπτουν την κακοποίηση πολύ καιρό μετά την τέλεση του αδικήματος. Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ζητούν να μπορούν τα θύματα να διεκδικούν αποζημίωση χωρίς κανέναν χρονικό περιορισμό.
Αντιμετώπιση νέων τεχνολογιών και υποστήριξη θυμάτων
Για την προσαρμογή στην ψηφιακή εποχή, ζητείται η ρητή ποινικοποίηση της χρήσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που έχουν σχεδιαστεί για τη διάπραξη εγκλημάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, αντιμετωπίζοντας πλέον το υλικό που παράγεται μέσω τεχνητής νοημοσύνης με τον ίδιο τρόπο όπως και το αυθεντικό. Παράλληλα, εγκρίθηκαν διατάξεις ενάντια στη ζωντανή μετάδοση και διάδοση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο. Για την αποτελεσματικότερη διερεύνηση, οι διωκτικές αρχές θα μπορούν να διεξάγουν μυστικές έρευνες και να παρακολουθούν υπόπτους εν αγνοία τους.
Η οδηγία εισάγει επίσης έναν νέο ορισμό για τη συναίνεση ανηλίκων που έχουν φτάσει σε ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης, εξαιρώντας από την ποινική δίωξη τις συναινετικές επαφές μεταξύ συνομηλίκων, εκτός αν υπάρχει εξάρτηση ή κατάχρηση εμπιστοσύνης. Ωστόσο, η προσποίηση συνομήλικου για σεξουαλική επαφή θα αποτελεί επιβαρυντική περίσταση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υποστήριξη των θυμάτων, η οποία θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν και να περιλαμβάνει ιατρικές και εγκληματολογικές εξετάσεις, βοήθεια στη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος, ιατρική περίθαλψη με βάση τη διάσταση του φύλου και πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Οι ευρωβουλευτές ζητούν να παρέχεται αυτή η στήριξη βάσει του μοντέλου Barnahus, όπου όλες οι υπηρεσίες συγκεντρώνονται κάτω από την ίδια στέγη. Επιπλέον, φορείς όπως οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θα έχουν δικαίωμα να καταγγέλλουν εγκλήματα ως τρίτοι.
Ο εισηγητής Jeroen Lenaers (ΕΛΚ, Ολλανδία) δήλωσε: «Η νομοθεσία που ψηφίσαμε σήμερα είναι φιλόδοξη – όμως, όταν μιλάμε για την προστασία των παιδιών, ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε αρκετά φιλόδοξοι.»
Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εγκρίθηκε με συντριπτική πλειοψηφία (599 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 62 αποχές). Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το τελικό κείμενο της νέας οδηγίας αναμένεται να ξεκινήσουν στις 23 Ιουνίου.