Μια άνευ προηγουμένου φορολογική καταιγίδα βρίσκεται προ των πυλών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλώντας να εκτοξεύσει τις τιμές σε τσιγάρα, προϊόντα καπνού και ατμίσματος, με αυξήσεις που αγγίζουν το ιλιγγιώδες 1.090% σε ορισμένες κατηγορίες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συμμαχία με 15 κράτη-μέλη υπό την ηγεσία της Γαλλίας και της Ολλανδίας, πιέζει για ριζική αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολόγηση του Καπνού (Tobacco Excise Tax Directive – TED).

Η πρόταση αυτή αφορά όχι μόνο τους παραδοσιακούς καπνιστές, αλλά και τους χρήστες των εναλλακτικών προϊόντων της καπνοβιομηχανίας, όπως τα θερμαινόμενα και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα οποία μέχρι σήμερα είχαν χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση. Ειδικά για την Ελλάδα, όπου η μέση τιμή πώλησης των τσιγάρων είναι σήμερα 50% έως και 70% χαμηλότερη σε σύγκριση με χώρες όπως η Αγγλία, η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Ολλανδία, η προτεινόμενη αύξηση του ελάχιστου φόρου πανευρωπαϊκά μπορεί να οδηγήσει την τιμή ενός πακέτου πάνω από τα 6 ή ακόμα και 7 ευρώ.

«Ρουφηξιά» και… αστρονομικός φόρος έως 1090%

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής, οι προτεινόμενες αυξήσεις στον ειδικό φόρο ανά κατηγορία προϊόντος είναι σαρωτικές:

  • Τσιγάρα: Αναμένεται αύξηση 139%, από 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα σε 215 ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε άνοδο της τιμής κατά 2-3 ευρώ ανά πακέτο. Ένα πακέτο που σήμερα πωλείται προς 4,60 ευρώ, με φόρους 3,74 ευρώ, θα μπορούσε να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 7 ευρώ.
  • Στριφτός καπνός: Η αύξηση φτάνει το 258%, από 60 ευρώ ανά κιλό σε 215 ευρώ, εξισώνοντας πρακτικά τη φορολογία του με τα βιομηχανοποιημένα τσιγάρα. Ένα σακουλάκι 30 γραμμαρίων θα επιβαρυνθεί με σχεδόν 5 ευρώ επιπλέον φόρο.
  • Πούρα και πουράκια: Η πιο εκρηκτική αύξηση, της τάξεως του 090%, από 12 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια ή κιλό σε 143 ευρώ. Ένα πακέτο 10 σιγαρίλος θα αυξηθεί αυτόματα από περίπου 2 ευρώ σε 3,30-3,50 ευρώ.

Όπου υπάρχει καπνός (και ατμός), θα μπαίνει φόρος

Το σχέδιο των Βρυξελλών δεν αφήνει κανένα προϊόν καπνού ή νικοτίνης στο απυρόβλητο:

  • Θερμαινόμενα προϊόντα καπνού: Προτείνεται φόρος 108 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια ή 155 ευρώ ανά κιλό, οδηγώντας σε αύξηση 2-3 ευρώ το πακέτο.
  • Ηλεκτρονικά τσιγάρα: Προβλέπεται κλιμακωτός φόρος με βάση την περιεκτικότητα σε νικοτίνη (0,36 ευρώ/ml για υγρά άνω των 15 mg/ml και 0,12 ευρώ/ml για τα ελαφρύτερα), κάτι που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση περίπου 1 ευρώ.
  • Φακελάκια νικοτίνης: Προτείνεται να φορολογηθούν με 143 ευρώ/κιλό.
  • Καπνός ναργιλέ: Ο προτεινόμενος φόρος είναι χαμηλότερος, στα 107 ευρώ/κιλό.

Πληθωρισμός και λαθρεμπόριο

Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις με προβληματισμό, καθώς η τελική απόφαση απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, προμηνύοντας σκληρές διαπραγματεύσεις. Χώρες όπως η Ιταλία και η Ρουμανία εκφράζουν ήδη σκεπτικισμό, υπογραμμίζοντας τις πιθανές συνέπειες των φορολογικών αυξήσεων στον πληθωρισμό και τον κίνδυνο αύξησης του λαθρεμπορίου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το λαθρεμπόριο τσιγάρων απέσπασε πέρυσι δημόσια έσοδα 14,9 δισ. ευρώ από τις 27 χώρες της ΕΕ, σύμφωνα με την έρευνα της KPMG. Παραδείγματα όπως η Ολλανδία, όπου το λαθρεμπόριο τριπλασιάστηκε σε πέντε χρόνια (από 6,2% το 2020 σε 17,9% το 2024) μετά από αύξηση του ειδικού φόρου, και η Γαλλία, όπου εκτοξεύτηκε στο 37,6% το 2024, καταδεικνύουν τους κινδύνους. Αντίθετα, στην Ελλάδα, τα λαθραία τσιγάρα υποχώρησαν σε 17,5% το 2024, με τις απώλειες για το κράτος να μειώνονται σημαντικά.

Οι επικείμενες αποφάσεις των Βρυξελλών αναμένεται να επηρεάσουν βαθιά την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων, θέτοντας παράλληλα σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και τις παρενέργειες μιας τόσο επιθετικής φορολογικής πολιτικής.

Με πληροφορίες από protothema