Γράφει η Σμαρώ Γιαννούλη 

Απομένουν πλέον λίγες ώρες ώστε το 2025 να αποτελέσει παρελθόν και να δώσει τη θέση του στη νέα χρονιά, το 2026, και αυτό το χρονικό διάστημα στο μεταίχμιο της αλλαγής, ανάμεσα στο λυκόφως του παλιού και το λυκαυγές του καινούργιου, αποτελεί την ιδανικότερη στιγμή για έναν βαθύτερο ατομικό και συλλογικό αναστοχασμό. Αυτή η σιωπηλή παύση μπροστά στη μετάβαση προσφέρει την ευκαιρία να σταθούμε ακίνητοι ανάμεσα στα δύο έτη, στο ένα που φεύγει και στο άλλο που έρχεται, και, μετέωροι στον χρόνο, να προβούμε στον απολογισμό του χρόνου που φεύγει, να αποτιμήσουμε θετικά και αρνητικά και να οριοθετήσουμε την πορεία μας στον χρόνο που έρχεται. Το 2026 αποτελεί μια νέα αρχή, με νέους στόχους, ευκαιρίες για νέες επιτυχίες, αλλά και για νέες… αποτυχίες. 

Ζούμε σε μια εποχή που η ακινησία σπανίζει και ο κόσμος κινείται ολοένα με αυξανόμενη ταχύτητα. Το διαρκές κυνήγι του χρόνου είναι πλέον μια από τις πιο βασικές πτυχές της καθημερινότητας, καθώς αποτελεί μια αέναη πρόκληση να προλάβουμε, να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις, να κάνουμε περισσότερα, να διαχειριστούμε περισσότερες προκλήσεις, να κινούμαστε πιο γρήγορα, να γεμίσουμε τις μέρες, να αξιοποιήσουμε τον χρόνο που περνά. Και στο τέλος; Πάντα κάτι μένει πίσω ξανά και ξανά, καθώς διογκώνονται οι εκκρεμότητες και μεγαλώνει η λίστα με τις ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις. 

Μέσα σε αυτό το αέναο κυνήγι, όπου κυριαρχεί η αποτυχία εκπλήρωσης ακόμη και των πιο μικρών στόχων, τα απαραίτητα ψώνια από το σούπερ μάρκετ ή το κούρεμα σε ένα κομμωτήριο/κουρείο ή τόσες άλλες απλές λειτουργίες της καθημερινότητας απαιτούν ενδελεχή σχεδιασμό και εκτέλεση με απόλυτη ακρίβεια, ώστε να ενταχθούν ομαλά στο πρόγραμμα των υποχρεώσεων, τι πιο φυσικό από το να χαθούν οριστικά και αμετάκλητα οι μικρές στιγμές. Σε μια ζωή με τόσο έντονους ρυθμούς, σε εργασιακό αλλά πλέον και σε οικογενειακό επίπεδο, δεν υπάρχει άλλο χρόνος για… χαμένο χρόνο. Η αδράνεια, η παύση, η σιωπή αποτελούν… πολυτέλειες. Η ξενοιασιά έχει λάβει αρνητικό περιεχόμενο και πλέον δεν υπάρχει χώρος ούτε για μια ανέμελη στιγμή μέσα σε έναν ασφυκτικό κλοιό υποχρεώσεων. Ακόμη και όταν φαινομενικά οι ρυθμοί πέφτουν, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φροντίζουν η απελευθέρωση από τις μέριμνες της καθημερινότητας να είναι εντελώς προσωρινή και τα ερεθίσματα που λαμβάνει ο εγκέφαλος να συντείνουν στην απουσία της βαθιάς και ουσιαστικής απελευθέρωσης από το βάρος ακόμη και μιας αχρείαστης σκέψης ή ενός επιφανειακού στοχασμού. 

Το brain rot, η μειωμένη συγκέντρωση και η αίσθηση πνευματικής κόπωσης από την υπερβολική έκθεση σε ανούσιο και «εύπεπτο» περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν επιλέχθηκε τυχαία ως λέξη της χρονιάς, για το 2024 από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Είναι μια σημαντική επίπτωση στη σύγχρονη κοινωνία και ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων της ψηφιακής ζωής στην καθημερινότητα. Με τον ίδιο τρόπο που τα δάχτυλα μας δίνουν κίνηση στην οθόνη μιας συσκευής και ο εγκέφαλος λαμβάνει πλήθος ερεθισμάτων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, έτσι και η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε μια ψηφιακή πραγματικότητα, όπου προσπαθούμε συνεχώς να βρούμε νέα ερεθίσματα, έχοντας όμως σταματήσει την επένδυση σε στιγμές που δεν μετριούνται με αριθμούς, αλλά έχουν ουσία ακριβώς γιατί αποτελούν σημαντικές εμπειρίες. 

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη νέα χρονιά είναι, σε αυτόν τον νέο ψηφιακό κόσμο, που έχει επικρατήσει ακόμη και έξω από τις ψηφιακές οθόνες, να δοθεί έμφαση στην ουσία και όχι στο περιεχόμενο. Να προσπαθήσουμε να ζήσουμε τον χρόνο και όχι απλά να τον μετρήσουμε. Να αξιοποιήσουμε τις στιγμές που προβάλλουν μπροστά μας και να τις μετατρέψουμε σε πεδίο δημιουργίας, αλλά και ευκαιρίας μετάβασης σε πιο αργούς και πιο ανθρώπινους ρυθμούς ζωής. Να σταματήσουμε να γυρνάμε τις σελίδες του ημερολογίου και να φροντίσουμε να γεμίσουν με σημειώσεις ζωής, ακόμη και αν πρόκειται για… μουτζούρες ή… ανορθογραφίες.

Ας είναι το 2026 μια χρονιά με λιγότερη βιασύνη και περισσότερη ουσία και ας φροντίσουμε να επενδύσουμε ποιοτικό χρόνο από τη ζωή μας σε όλα αυτά που έχουν αξία.

Καλή χρονιά!