Για δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ο αδιαμφισβήτητος πόλος έλξης για νέους επιστήμονες από κάθε γωνιά της Γης. Ωστόσο, αυτή η εικόνα αλλάζει δραματικά. Όπως αναφέρουν οι New York Times, εκατοντάδες υποψήφιοι διδάκτορες και ερευνητές επιλέγουν πλέον να μην εγκατασταθούν στις ΗΠΑ. Η αυστηρή μεταναστευτική πολιτική και οι περικοπές στη χρηματοδότηση της έρευνας έχουν οδηγήσει σε απογοήτευση και έχουν αντιστρέψει την παραδοσιακή ροή ταλέντων.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ινδικής πόλης Μπανγκαλόρ, γνωστής για την αριστεία της στις βιολογικές και τεχνολογικές επιστήμες. Φέτος, μόλις ένας στους 30 αποφοίτους κατάφερε να εξασφαλίσει θέση σε εργαστήριο των ΗΠΑ. Οι υπόλοιποι στρέφονται σε χώρες όπως η Αυστρία, η Ιαπωνία και η Αυστραλία, ενώ κάποιοι αποφασίζουν να μείνουν στην Ινδία – μια επιλογή που πριν από λίγα χρόνια θα ήταν σχεδόν αδιανόητη.
Οι συνέπειες των πολιτικών της κυβέρνησης Τραμπ
Οι αποφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ για περιορισμό των βίζας, απέλαση ξένων φοιτητών και μείωση των ερευνητικών κονδυλίων έχουν κλονίσει την ακαδημαϊκή κοινότητα. Στο Χάρβαρντ και μόνο, ακυρώθηκαν ή πάγωσαν επιχορηγήσεις άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αντίστοιχα, το Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς απέλυσε 2.000 εργαζόμενους μετά την απώλεια 800 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την απώλεια κύρους. Επιστήμονες όπως ο Ντέιβιντ Χογκ, καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, επισημαίνουν ότι η αμερικανική έρευνα βασίζεται στη συνεργασία με διεθνείς ερευνητές. Χωρίς αυτούς, ολόκληροι τομείς κινδυνεύουν με κατάρρευση. «Η έρευνά μου γίνεται αδύνατη χωρίς μη Αμερικανούς επιστήμονες», τονίζει χαρακτηριστικά.
Η Ευρώπη και η Ασία αναδεικνύονται σε νέους πόλους έλξης
Χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Γαλλία επωφελούνται από αυτή τη νέα μετακίνηση επιστημονικών ταλέντων. Πανεπιστήμια στην Ευρώπη δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας για υψηλά καταρτισμένους ερευνητές που εγκαταλείπουν τις ΗΠΑ. Για παράδειγμα, πολλοί απόφοιτοι της Μπανγκαλόρ βρίσκουν πλέον πρόσφορο έδαφος στην Αυστρία.
Η μαζική φυγή ταλέντων πλήττει την ίδια την καρδιά της αμερικανικής καινοτομίας. Ο καθηγητής Βιμ Λίμανς προειδοποιεί ότι το κενό που αφήνουν οι ΗΠΑ σε τομείς όπως η ιατρική και η κλιματική έρευνα είναι δύσκολο να καλυφθεί από άλλες χώρες. «Η απουσία των ΗΠΑ από τη διεθνή συνεργασία έχει παγκόσμιες επιπτώσεις», αναφέρει.
Η ιστορική παρακαταθήκη του 1945, που τόνιζε ότι οι ΗΠΑ θα ωφεληθούν περισσότερο από την ανταλλαγή γνώσης και την υποδοχή ξένων επιστημόνων παρά από την απομόνωση, φαίνεται να εγκαταλείπεται. Το «καλωσόρισμα» έχει μετατραπεί σε φραγμό, και για πολλούς νέους επιστήμονες, το αμερικανικό όνειρο απλώς έσβησε.
Μια νεαρή ερευνήτρια από την Ινδία, που ολοκληρώνει τη διατριβή της στον καρκίνο, εκφράζει το γενικότερο συναίσθημα: «Πάντα θαυμάζαμε την αμερικανική επιστήμη. Είναι λυπηρό να βλέπεις τον ήρωα να κατεβαίνει από το βάθρο». Οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να χάσουν όχι μόνο τα λαμπρότερα μυαλά, αλλά και τον σεβασμό που έχτισαν επί δεκαετίες.
Με πληροφορίες από protothema