Στο φαινόμενο της μαύρης αγοράς καπνικών προϊόντων και την επίδραση της φορολογίας σε αυτήν εστιάζει νέα έρευνα του EPICENTER, που δημοσιοποιείται από το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, η αύξηση των φόρων στον καπνό στην Ευρώπη ενισχύει την παράνομη διακίνηση, με την Ελλάδα να καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μαύρης αγοράς στην Ευρώπη.
Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι «η αύξηση των φόρων στον καπνό στην Ευρώπη επιτείνει την αντίστοιχη μαύρη αγορά». Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι «για κάθε επιπλέον ευρώ στην τιμή του καπνού εξαιτίας της αύξησης της φορολογίας, το μερίδιο της μαύρης αγοράς αυξάνεται κατά 5-12%». Αυτό έχει ως συνέπεια, μεταξύ άλλων, η αύξηση της φορολογίας να μην οδηγεί σε αντίστοιχη αύξηση των κρατικών εσόδων, αλλά στην ενίσχυση εγκληματικών οργανώσεων που εκμεταλλεύονται το κενό της αγοράς.
Η περίπτωση της Ελλάδας: Υψηλά ποσοστά και πολλαπλοί παράγοντες
Στην Ελλάδα ειδικότερα, η κατάσταση είναι ανησυχητική, καθώς «καταγράφεται το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό (25%) μαύρης αγοράς λαθραίων και νοθευμένων καπνικών προϊόντων ανάμεσα στις χώρες της μελέτης». Η έκθεση εκτιμά ότι αυτό το υψηλό ποσοστό δεν οφείλεται αποκλειστικά στο ύψος της τιμής των καπνικών προϊόντων και την προσιτότητά τους (δηλαδή, τη σχέση τιμής και εισοδήματος των πολιτών).
Αντιθέτως, παρατίθενται και άλλοι πιθανοί παράγοντες που συμβάλλουν στο πρόβλημα, όπως «η φορολογική κουλτούρα, η αδυναμία των κρατικών θεσμών, η αναποτελεσματικότητα στην επιβολή του νόμου, η διαπερατότητα των συνόρων, καθώς και η εγγύτητα με χώρες με χαμηλότερες τιμές». Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν την ανάγκη για μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην αντιμετώπιση του φαινομένου, πέραν της απλής αναθεώρησης της φορολογικής πολιτικής.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ