Το «αόρατο» αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) είναι πολύ πιο υλικό από όσο φανταζόμαστε, καθώς η λειτουργία της βασίζεται σε τεράστιες υποδομές που «διψούν» για φυσικούς πόρους. Η ανάγκη για νερό δεν είναι μια δευτερεύουσα λεπτομέρεια, αλλά δομική απαίτηση των σύγχρονων συστημάτων πληροφορικής.
Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται νερό;
Η κύρια αιτία είναι η ψύξη των κέντρων δεδομένων (Data Centers). Οι πανίσχυροι επεξεργαστές που εκπαιδεύουν και τρέχουν μοντέλα AI παράγουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας. Αν δεν ψυχθούν αποτελεσματικά, ο εξοπλισμός μπορεί να υποστεί βλάβη ή να σταματήσει να λειτουργεί.
Συστήματα υδρόψυξης: Πολλά data centers χρησιμοποιούν πύργους ψύξης όπου το νερό εξατμίζεται για να απορροφήσει τη θερμότητα από τους servers. Αυτό το νερό πρέπει να είναι εξαιρετικά καθαρό (πόσιμο). Τυχόν άλατα ή προσμίξεις θα μπορούσαν να διαβρώσουν τα ευαίσθητα μηχανήματα.
Κατανάλωση ανά ερώτηση: Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες (π.χ. από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια), για κάθε 10 έως 50 ερωτήσεις που υποβάλλουμε σε ένα chatbot όπως το ChatGPT, καταναλώνονται περίπου 500 ml έως 2 λίτρα νερού, ανάλογα με την τοποθεσία και την ώρα της ημέρας.
Έμμεση χρήση: Εκτός από την άμεση ψύξη, απαιτείται νερό και για την παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν αυτά τα κέντρα, καθώς και για την κατασκευή των εξειδικευμένων τσιπ (ημιαγωγών).
Είναι η τεχνητή νοημοσύνη αντιπεριβαλλοντική;
Η απάντηση είναι σύνθετη, καθώς η AI λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι» για τον πλανήτη.
Οι αρνητικές επιπτώσεις (Το περιβαλλοντικό κόστος)
Ενεργειακό αποτύπωμα: Η εκπαίδευση ενός και μόνο μεγάλου γλωσσικού μοντέλου μπορεί να εκπέμψει όσο διοξείδιο του άνθρακα παράγουν πέντε αυτοκίνητα σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Υδατικό στρες: Η συγκέντρωση data centers σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν λειψυδρία προκαλεί αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς η τεχνολογία ανταγωνίζεται τις ανάγκες των ανθρώπων και της γεωργίας.
Ηλεκτρονικά απόβλητα: Η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας καθιστά τον εξοπλισμό ξεπερασμένο μέσα σε λίγα χρόνια, αυξάνοντας τον όγκο των τοξικών ηλεκτρονικών απορριμμάτων.
Οι θετικές προοπτικές (Η AI ως εργαλείο βιωσιμότητας)
Από την άλλη πλευρά, η ίδια η AI χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης:
Βελτιστοποίηση δικτύων: Βοηθά στη διαχείριση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη μείωση της σπατάλης στα ηλεκτρικά δίκτυα.
Κλιματική μοντελοποίηση: Επιτρέπει στους επιστήμονες να προβλέπουν με ακρίβεια ακραία καιρικά φαινόμενα και να σχεδιάζουν καλύτερες στρατηγικές προσαρμογής.
Αποδοτικότητα υλικών: Ανακαλύπτει νέα, πιο φιλικά προς το περιβάλλον υλικά για μπαταρίες και ηλιακά πάνελ.
Διαβάστε επίσης:
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στο αυτοκίνητο – Το Google Μaps θα σου λέει που θα βρεις να παρκάρεις