Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ) εγκαινιάζει ένα καινοτόμο μοντέλο στρατηγικού σχεδιασμού, ανοίγοντας τις πόρτες του στην κοινωνία. Την Τετάρτη 28 Μαΐου 2025, φιλοξένησε μια ολοήμερη σειρά ανοιχτών, συμμετοχικών εργαστηρίων, με στόχο τη συνδιαμόρφωση του νέου Επιχειρησιακού Σχεδίου του Μουσείου για τα επόμενα χρόνια.
Η εκδήλωση, που χαρακτηρίστηκε ως “Ημέρα Διαλόγου στο ΑΜΘ”, συγκέντρωσε δεκάδες φορείς, επαγγελματίες του πολιτισμού, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και ενεργούς πολίτες. Σε ένα περιβάλλον αμοιβαιότητας και διαλόγου, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να καταθέσουν τις εμπειρίες, τις ανάγκες και τις προτάσεις τους. Αναδείχθηκε με ενθουσιασμό ο ρόλος του μουσείου ως κοινοτικού θεσμού, θεματοφύλακα της πολιτιστικής μνήμης και φορέα σύγχρονων κοινωνικών αξιών.
Η καινοτόμος μεθοδολογία MUSEUM (21)
Τον συντονισμό των εργαστηρίων ανέλαβε η εταιρεία πολιτιστικής παραγωγής και διαχείρισης MENTOR, εφαρμόζοντας τη μεθοδολογία MUSEUM (21). Πρόκειται για ένα πρότυπο πλαίσιο συμμετοχικού στρατηγικού σχεδιασμού, βασισμένο στους θεματικούς άξονες της Ατζέντας 21 για τον Πολιτισμό. Επικεντρώνεται στην ενίσχυση της πολιτιστικής συμμετοχής, της δημοκρατικής διακυβέρνησης, της περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας, καθώς και της πολιτιστικής παιδείας και των δικαιωμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που η MUSEUM (21) εφαρμόζεται σε ελληνικό μουσείο, προσφέροντας ένα καινοτόμο, ανθρωποκεντρικό πλαίσιο, με επίκεντρο το κοινό αγαθό του πολιτισμού.
Προς ένα μουσείο – πρότυπο πολιτισμικής διακυβέρνησης
Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τα εργαστήρια θα αποτελέσουν τον κορμό του νέου Επιχειρησιακού Σχεδίου του ΑΜΘ. Το Μουσείο φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε πρότυπο πολιτισμικής διακυβέρνησης και στρατηγικής ανάπτυξης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, διαμορφώνοντας έναν νέο τρόπο λειτουργίας όπου η κοινότητα δεν είναι απλός αποδέκτης, αλλά ενεργός συμμέτοχος και συν-δημιουργός.
Η εκπόνηση του σχεδίου γίνεται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Χορηγίας του Υπουργείου Πολιτισμού, μέσω σύμβασης μεταξύ του ΑΜΘ και της MENTOR, αναδεικνύοντας μια σημαντική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Επόμενα βήματα και δηλώσεις
Η διαδικασία συνεχίζεται με την ανάλυση των δεδομένων και τη διαμόρφωση του τελικού Επιχειρησιακού Σχεδίου. Το ΑΜΘ ευχαριστεί θερμά όλους τους συμμετέχοντες, τονίζοντας πως αυτή η συλλογική διαδικασία αποτελεί τη βάση για έναν νέο τρόπο σκέψης, όπου τα μουσεία λειτουργούν ως πυρήνες κοινωνικής συνοχής, δημιουργίας και δημόσιας πολιτικής.
Η Γενική Διευθύντρια του ΑΜΘ, Δρ. Αναστασία Γκαδόλου, δήλωσε: «Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης ανοίγει τις πόρτες του σε νέες διαδικασίες σκέψης και συνδιαμόρφωσης. Η συμμετοχική διαμόρφωση του Επιχειρησιακού μας Σχεδίου αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς ένα μουσείο πιο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και στρατηγικά ευθυγραμμισμένο με τις ανάγκες της κοινωνίας. Θέλουμε το μουσείο να είναι τόπος συνάντησης, ανταλλαγής και πολιτιστικής συνομιλίας – ένα ζωντανό κύτταρο της πόλης και της εποχής μας. Η πρωτοβουλία αυτή εναρμονίζεται απόλυτα με την εθνική στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για εξωστρέφεια, κοινωνική βιωσιμότητα και ενίσχυση του δημόσιου πολιτισμικού ρόλου των μουσείων».
Ο ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της MENTOR, Πάνος Γκιόκας, συμπλήρωσε: «Η μεθοδολογία MUSEUM (21) γεννήθηκε από την ανάγκη να επανανοηματοδοτήσουμε τον ρόλο των μουσείων. Στο ΑΜΘ βρήκαμε έναν θεσμό έτοιμο να τολμήσει, να ακούσει και να δημιουργήσει συλλογικά. Τα συμμετοχικά εργαστήρια σηματοδοτούν μια ουσιαστική μετατόπιση: από τον μονολογικό σχεδιασμό “για” την κοινωνία, στη συλλογική συν-διαμόρφωση “με” την κοινωνία. Η εμπειρία αυτής της ημέρας υπήρξε μια σπάνια συγκυρία πολιτισμικής έντασης και ουσιαστικής συνύπαρξης, ένα παράδειγμα του πώς το μουσείο μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο φροντίδας, εμπιστοσύνης και συνυπευθυνότητας απέναντι στο κοινό μας μέλλον».
Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους, χαρακτηρίζοντας την εμπειρία ως “ουσιαστική συμμετοχή”, “γνήσιο, συμπεριληπτικό διάλογο”, και “σπάνια δυνατότητα να εκφραστεί η φωνή της κοινότητας”. Τόνισαν την αίσθηση ότι ο πολιτισμός αναγεννάται μέσα από τη συνεργασία και πως η διάθεση του μουσείου να ακούσει ανοιχτά καλλιεργεί εμπιστοσύνη και την επιθυμία για συνέχιση της συνεργασίας.