Ο κορυφαίος Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης επισκέπτεται την Κατερίνη για να μοιραστεί τις γνώσεις του γύρω από την κβαντομηχανική. Οι εκδηλώσεις εστιάζουν στην ενίσχυση της ορθολογικής σκέψης και την κατανόηση του κόσμου μας.
Η φιλοξενία του διακεκριμένου επιστήμονα αποτελεί πρωτοβουλία του Μουσείου LOGIC του Τμήματος Διοίκησης Εφοδιαστικής Αλυσίδας. Οι ομιλίες προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία στο κοινό της Πιερίας να έρθει σε επαφή με σύνθετες επιστημονικές έννοιες.
Κβαντικό σύμπαν και η πρόκληση της διδασκαλίας στα σχολεία
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο θεματικές ενότητες που θα αναπτυχθούν στις 16 και 17 Μαρτίου. Η πρώτη ομιλία απευθύνεται στο ευρύ κοινό και πραγματεύεται το «Κβαντικό Σύμπαν» ως ένα φιλόξενο σπίτι για τη ζωή, προσφέροντας τροφή για σκέψη κάτω από τον νυχτερινό ουρανό.
Η δεύτερη παρέμβαση του Στέφανου Τραχανά εστιάζει στην εκπαιδευτική κοινότητα, αναλύοντας τη σημασία της διδασκαλίας της κβαντομηχανικής στο Λύκειο. Ο καθηγητής θα αναδείξει τους λόγους για τους οποίους η εισαγωγή αυτών των εννοιών στη μέση εκπαίδευση αποτελεί ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί για το μέλλον της επιστήμης.
Οι εκδηλώσεις θα φιλοξενηθούν στον χώρο του Μουσείου LOGIC, ενισχύοντας τον ρόλο του ως κέντρου διάδοσης της γνώσης στην περιοχή.
1η Ομιλία, Δευτέρα 16 Μαρτίου
Στις 7 το απόγευμα, θα αναπτύξει το θέμα «Το κβαντικό Σύμπαν: Ένα σπίτι για τη ζωή. Σκέψεις με θέα τον νυχτερινό ουρανό»
2η Ομιλία Τρίτη 17 Μαρτίου 2026 και ώρα 19.00 στο Μουσείο LOGIC
Θέμα: Η κβαντομηχανική στο Λύκειο: Ένα στοίχημα που αξίζει να κερδηθεί
Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή την έκδοση από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης των δύο τελευταίων βιβλίων του για τη διδασκαλία της κβαντικής φυσικής στο Λύκειο και απευθύνεται σε: μαθητές Λυκείου και εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων
Στόχος της ομιλίας είναι να αναδείξει πώς οι σύγχρονες εξελίξεις στη Φυσική μπορούν να εμπλουτίσουν τη διδακτική διαδικασία και να ενισχύσουν το ενδιαφέρον των μαθητών για τις θετικές επιστήμες, μέσα από παραδείγματα σε απλή και κατανοητή γλώσσα.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν .Πιερίας
Το βιογραφικό του καθηγητή
Ο Στέφανος Τραχανάς διδάσκει, μεταξύ άλλων, κβαντική φυσική και διαφορικές εξισώσεις στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης από το 1983 έως σήμερα. Από το 1986 και μετά είναι μέλος του επιστημονικού προσωπικού του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), και η διδασκαλία του στο τμήμα Φυσικής προσφέρεται δωρεάν.
Είναι συγγραφέας έντεκα πανεπιστημιακών συγγραμμάτων στα παραπάνω πεδία καθώς και των βιβλίων Το φάντασμα της όπερας: Η επιστήμη στον πολιτισμό μας, Το αμάρτημα της Εύας: Φυσική κάτω από τ’ άστρα και δημιουργική μάθηση, Ο Κύκλος: Επιστήμη και Δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς και Ο Βομβιστής κι ο Στρατηγός: Ιστορώντας την κβαντική επανάσταση, 1900-2025, τα οποία απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό. Το βιβλίο του An Introduction to Quantum Physics κυκλοφόρησε το 2018 από τον εκδοτικό οίκο Wiley. Πρόσφατα κυκλοφόρησε επίσης το βιβλίο του Κβαντομηχανική Λυκείου: Για τη χαρά της ανακάλυψης, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς και ανήσυχους μαθητές. Υπό έκδοση βρίσκεται το βιβλίο του Προβλήματα Κβαντομηχανικής Λυκείου: Γιατί υπάρχουν και εξετάσεις! με το οποίο και ολοκληρώνεται η προσπάθειά του να στηριχτεί η διδασκαλία του αντικειμένου στο ελληνικό σχολείο.
Το 2003 ανακηρύχθηκε σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης, ενώ το 2012 του απονεμήθηκε το Εθνικό Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας εις μνήμην Ξανθόπουλου – Πνευματικού. Για το σύνολο της προσφοράς του τιμήθηκε το 2015 με τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Το 2022, το τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης έδωσε το όνομά του σε ένα από τα αμφιθέατρά του, ενώ το 2023 ο Δήμος Ηρακλείου τού απένειμε το Βραβείο Ηθικής Τάξεως της πόλης και το ΙΤΕ τον τίτλο του Διακεκριμένου Μέλους του.
Ως ιδρυτικό μέλος και διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ) του ΙΤΕ μέχρι το 2013, είχε τη βασική ευθύνη για τη δημιουργία του πρώτου πανεπιστημιακού εκδοτικού οίκου της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον του στράφηκε στα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα και τους νέους δρόμους που αυτά ανοίγουν για την εξίσωση των ευκαιριών στην ποιοτική εκπαίδευση. Πιστεύοντας ότι η χώρα μας δεν μπορεί να μείνει έξω από τις επαναστατικές αλλαγές που συντελούνται αλλού σε αυτό το θέμα, πήρε την πρωτοβουλία για την ίδρυση του Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis –ενός αυτόνομου και αυτοχρηματοδοτούμενου τμήματος των ΠΕΚ– στο οποίο και προσφέρει εθελοντικά την εργασία του τόσο ως διευθυντής του όσο και ως δάσκαλος ή συγγραφέας. Η επιτυχία του «πειράματος» είναι το προσωπικό του στοίχημα για τα επόμενα χρόνια.