Με την παρουσία μωβ μεδουσών να είναι ιδιαίτερα έντονη σε διάφορες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας αυτό το καλοκαίρι, η ανησυχία μεταξύ των λουομένων έχει αυξηθεί.

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας επισημαίνει την έξαρση του φαινομένου, καλώντας σε προσοχή, ενώ ο ΕΟΔΥ παρέχει λεπτομερείς οδηγίες για την αντιμετώπιση τσιμπήματος.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, αυτή την καλοκαιρινή περίοδο καταγράφεται έξαρση στις μωβ μέδουσες (Pelagia noctiluca). Αναφορές για την παρουσία τους υπάρχουν σε Χαλκίδα και βόρειο Ευβοϊκό, με τη Βόρεια Εύβοια να αντιμετωπίζει ήδη σοβαρό πρόβλημα, καθώς λειτουργεί ως έξοδος του Παγασητικού προς τα ανοικτά. Ο Παγασητικός Κόλπος συνεχίζει να έχει παρουσία της μέδουσας, κυρίως στις ανατολικές ακτές του, ενώ η εξάπλωση έχει φτάσει μέχρι και τις Βόρειες Σποράδες, με επιβεβαιωμένες παρουσίες σε Σκιάθο και Σκόπελο.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι αρχικές εκτιμήσεις για την ένταση της έξαρσης στον Παγασητικό Κόλπο και τις γύρω περιοχές υποτιμήθηκαν, καθώς το φαινόμενο εξαπλώνεται με ταχύτερους ρυθμούς από τους αναμενόμενους. Για τον λόγο αυτό, καλείται όλοι οι λουόμενοι στις παραπάνω περιοχές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Τα συμπτώματα του τσιμπήματος και οι οδηγίες του ΕΟΔΥ

Ένας λουόμενος από την Εύβοια περιέγραψε τον αφόρητο πόνο και το επίμονο σημάδι από τσίμπημα μωβ μέδουσας, το οποίο παρέμεινε ορατό ακόμα και οκτώ ημέρες μετά. Ο ΕΟΔΥ εξηγεί ότι οι νηματοκύστες των μεδουσών μπορούν να προκαλέσουν ερύθημα, πρήξιμο και κάψιμο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστούν σοβαρές δερμονεκρωτικές, καρδιο- και νευροτοξικές επιδράσεις, ιδιαίτερα επικίνδυνες για ευαίσθητα άτομα.

Συνήθη συμπτώματα μετά από τσίμπημα είναι πόνος σαν κάψιμο, έντονο κοκκίνισμα του δέρματος, εμφάνιση του αποτυπώματος της μέδουσας, ναυτία, πτώση πίεσης, ταχυκαρδία, κεφαλαλγία, έμετος, διάρροια, σπασμός των βρόγχων και δύσπνοια.

Σε περίπτωση εμφάνισης συστηματικών συμπτωμάτων, όπως υπόταση, βράχος φωνής, εισπνευστικός συριγμός, γενικευμένο αγγειοοίδημα – εκτεταμένο κνιδωτικό εξάνθημα, διαταραχές επιπέδου επικοινωνίας – συνείδησης, ή έμετος, είναι επιβεβλημένη η άμεση διακομιδή του ασθενούς στο νοσοκομείο.

Τι να κάνετε σε περίπτωση τσιμπήματος:

  • Απομακρύνετε τα πλοκάμια: Μην χρησιμοποιείτε γυμνά χέρια. Χρησιμοποιήστε πλαστική κάρτα, τσιμπίδα ή γεμίστε τη χούφτα σας με άμμο και τρίψτε το σημείο.
  • Ξεπλύνετε την περιοχή: Με άφθονο θαλασσινό νερό. Μην χρησιμοποιείτε γλυκό νερό, καθώς μπορεί να ενεργοποιήσει επιπλέον κεντριά.
  • Εφαρμόστε κρύες κομπρέσες/πάγο: Για να περιορίσετε τα τοπικά φαινόμενα.
  • Χρησιμοποιήστε κορτιζονούχο κρέμα: Ανακουφίζει από το τσούξιμο και τη φαγούρα και περιορίζει την τοπική φλεγμονώδη αντίδραση.
  • Λάβετε αντιισταμινικό χάπι: Για την αντιμετώπιση συστηματικότερων συμπτωμάτων, όπως ο κνησμός.
  • Επισκεφθείτε γιατρό: Αν τα συμπτώματα είναι έντονα και δεν υποχωρούν, μπορεί να χρειαστεί ένεση κορτιζόνης και είναι απαραίτητη η μεταφορά σε νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας.

Άλλα είδη μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες:

  • Chrysaora hysoscella (μέδουσα πυξίδα): Παρατηρείται περιστασιακά, απαιτείται αποφυγή επαφής λόγω έντονου ερεθισμού.
  • Cotylorhiza tuberculata (σαλούφα): Συχνό είδος, απολύτως ακίνδυνη για τον άνθρωπο. Φιλοξενεί μικρά ψάρια και συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας του πλαγκτού.
  • Rhopilema nomadica: Είδος που έφτασε στη Μεσόγειο από τον Ινδικό/Ειρηνικό μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Έχει προκαλέσει προβλήματα λόγω πληθυσμιακών εξάρσεων και ισχυρού τσιμπήματος, κυρίως στη νότια Μεσόγειο.

Η παρουσία της μωβ μέδουσας ενισχύεται από παράγοντες όπως οι αυξημένες θερμοκρασίες του νερού, οι ήρεμες θαλάσσιες συνθήκες και οι μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα. Επιπλέον, η μείωση των φυσικών της θηρευτών (τόνοι, θαλάσσιες χελώνες, διάφορα είδη ψαριών) λόγω υπεραλίευσης, συμβάλλει στην έξαρση των πληθυσμών της.

Με πληροφορίες από ΕΟΔΥ