Η διεθνής ένταση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν επανέρχεται, μετά την απόφαση της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό επανεπιβολής κυρώσεων (snapback).
Οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες, γνωστές ως «E3», κατηγορούν την Τεχεράνη ότι παραβιάζει τις δεσμεύσεις της από την πυρηνική συμφωνία του 2015, γνωστή ως JCPoA.
Η διαδικασία και οι κατηγορίες
Σύμφωνα με επιστολή που έστειλε η «Ε3» στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ξεκινά μια διαδικασία 30 ημερών για την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά του Ιράν. Οι τρεις χώρες αποφάσισαν να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό πριν χάσουν τη δυνατότητα να το κάνουν, στα μέσα Οκτωβρίου.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, επιβεβαίωσε την παραλαβή της επιστολής και κάλεσε όλα τα μέρη σε διάλογο και αυτοσυγκράτηση. Υπογράμμισε ότι το διάστημα των 30 ημερών αποτελεί ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης και νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού έρχεται σε μια περίοδο που οι διαπραγματεύσεις για την αναβίωση της συμφωνίας έχουν παγώσει εδώ και μήνες. Στο μεταξύ, η συνεργασία του Ιράν με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) κρίνεται από τη Δύση ως περιορισμένη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει κεκλεισμένων των θυρών για να συζητήσει το θέμα.
Αντιδράσεις και διπλωματικές κινήσεις
Παρά την ενεργοποίηση των κυρώσεων, οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών ευρωπαϊκών χωρών τόνισαν ότι η κίνηση αυτή δεν σημαίνει το τέλος της διπλωματίας. Ο Γάλλος ΥΠΕΞ, Ζαν Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι θα αξιοποιηθεί το διάστημα των 30 ημερών ώστε να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Αντίστοιχα, ο Γερμανός ομόλογός του, Γιόχαν Βάντεπουλ, κάλεσε το Ιράν να συνεργαστεί πλήρως με τον ΔΟΑΕ.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε την απόφαση της «E3» «αδικαιολόγητη και παράνομη» και προειδοποίησε ότι το Ιράν θα απαντήσει με τον κατάλληλο τρόπο.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ