Συνέντευξη στην Μαρία Ιωαννίδου
Η ασφάλεια, η εγκληματικότητα και η κοινωνία σήμερα
Η ασφάλεια, η εγκληματικότητα και τα κοινωνικά φαινόμενα που τις συνοδεύουν απασχολούν ολοένα και περισσότερο τη δημόσια συζήτηση. Πίσω από τους αριθμούς και τους τίτλους των ειδήσεων, όμως, υπάρχουν άνθρωποι που έχουν βιώσει την πραγματικότητα από κοντά και μπορούν να μιλήσουν με γνώση και εμπειρία.
Στη σημερινή συνέντευξη της στήλης «Πες το στη Μαρία», φιλοξενούμε τον Γιώργο Καλλιακμάνη, έναν άνθρωπο με πολυετή παρουσία στην Ελληνική Αστυνομία. Έχοντας υπηρετήσει για χρόνια στην πρώτη γραμμή, μιλά για την πραγματική εικόνα της εγκληματικότητας, την αυξανόμενη βία, την παραβατικότητα ανηλίκων, καθώς και για τον ρόλο της Πολιτείας και της Αστυνομίας στη διαχείριση ενός ζητήματος που αφορά άμεσα την κοινωνία.
Ερ.: Ποια είναι σήμερα η πραγματική εικόνα της εγκληματικότητας στην Αττική και πώς έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια;
Απ.: Η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί ποσοτικά, είναι δεδομένο αυτό. Ποτέ μη βλέπετε τα στατιστικά. Τα στατιστικά τα προσαρμόζει η κάθε πολιτική ηγεσία, σύμφωνα με το δικό της συμφέρον, για να δείχνει ότι μειώνονται. Όμως δεν είναι έτσι. Η εγκληματικότητα παρουσιάζει ποσοτική αύξηση αναμφισβήτητα, αλλά και το έγκλημα έχει αναβαθμιστεί και ποιοτικά, δηλαδή έχει γίνει πιο σκληρό. Το πολύ άσχημο σε αυτή την υπόθεση είναι ότι δεν έχει αυξηθεί μόνο η εγκληματικότητα όσον αφορά τις κλοπές και τις ληστείες, τα εγκλήματα με σκοπό το οικονομικό όφελος, αλλά έχουν αυξηθεί και τα εγκλήματα κατά της σωματικής ακεραιότητας και κατά της ζωής.
Ερ.: Παρατηρείτε αύξηση στη βία και στη σκληρότητα των εγκλημάτων ή πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά που απλώς προβάλλονται περισσότερο;
Απ.: Όχι, δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Θα μπορούσαμε να πούμε όσον αφορά την εγκληματικότητα ανηλίκων ότι προβάλλονται περισσότερο κάποια περιστατικά που σε άλλες εποχές ίσως να μην είχαν την σημερινή προβολή λόγω του διαδικτύου. Όμως, όσον αφορά τα εγκλήματα κατά της σωματικής ακεραιότητας ή κατά της ζωής, είναι περισσότερα, διότι υπάρχει επιθετικότητα γύρω μας. Η επιθετικότητα και η εγκληματικότητα που σχετίζονται με αυτήν είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο.
Ερ.: Η παραβατικότητα ανηλίκων απασχολεί έντονα την επικαιρότητα. Πώς ερμηνεύετε αυτή την εξέλιξη και ποιοι παράγοντες την ενισχύουν;
Απ.: Είναι οι ίδιοι παράγοντες που ενισχύουν την επιθετικότητα των ενηλίκων. Τα παιδιά είναι καθρέφτης. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο. Ας προσθέσουμε και το γεγονός ότι ο θεσμός της οικογένειας πλέον καταρρέει. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Οι οικογένειες δεν είναι δεμένες, όπως ήταν παλιά.
Σήμερα, εκ των πραγμάτων, δεν μπορεί να υπάρχει ένας γονιός στο σπίτι, γιατί οι υποχρεώσεις είναι πολλές. Είναι αδύνατον να δουλεύει μόνο ένας γονέας για να συντηρήσει μια οικογένεια. Παράλληλα, υπάρχει και η θεμιτή φιλοδοξία πολλών γυναικών να κάνουν καριέρα, κάτι που είναι καλό. Όμως αυτό έρχεται σε αντίφαση με την οικογένεια, ειδικά όταν τα παιδιά μεγαλώνουν τα πρώτα 3–4 χρόνια μακριά από τη μητέρα.
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, το χρήμα που αποκτά όλο και περισσότερη εξουσία και φυσικά το διαδίκτυο, παίζουν τεράστιο ρόλο. Ανώριμα άτομα έχουν πληροφορίες που δεν μπορούν να διαχειριστούν λόγω ηλικίας. Αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα.
Ερ.: Νιώθουν οι αστυνομικοί ότι διαθέτουν την απαραίτητη θεσμική και πολιτική στήριξη για να κάνουν σωστά τη δουλειά τους;
Απ.: Η Αστυνομία είναι κάτω από τη σκέπη της εκάστοτε κυβέρνησης και πολλές φορές εργαλειοποιείται. Υπάρχουν αστυνομικοί που θέλουν και κάνουν τη δουλειά τους, ειδικά αυτοί που βρίσκονται στον δρόμο. Υπάρχουν όμως και προβλήματα ρουτίνας, αντίληψης και αξιοκρατίας. Το σύστημα στηρίζεται στους λίγους που πραγματικά δουλεύουν.
Ερ.: Αν σας ζητούσα τρία άμεσα και ρεαλιστικά μέτρα για τη μείωση της εγκληματικότητας στην καθημερινότητα των πολιτών, ποια θα προτείνατε;
Απ.: Αξιοκρατία. Διάλυση της Αστυνομίας και από την αρχή κατάρτιση νέου οργανογράμματος. Επίσης, επιβράβευση αυτών που δουλεύουν.
Ερ.: Αν μπορούσατε να αλλάξετε σήμερα ένα βασικό στοιχείο στον τρόπο λειτουργίας της Αστυνόμευσης, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί;
Απ.: Αναδιοργάνωση. Υπηρεσίες κοντά στον πολίτη, στελέχωση με ικανούς ανθρώπους, ουσιαστική πρόληψη και εξιχνίαση του εγκλήματος.
Ερ.: Από τη μακρόχρονη εμπειρία σας, υπάρχει κάποιο περιστατικό που σας σημάδεψε και σας έκανε να δείτε διαφορετικά το ζήτημα της εγκληματικότητας;
Απ.: Κοιτάξτε, έχω ασχοληθεί τόσο πολύ με το έγκλημα στην Αστυνομία, αλλά και κατόπιν, γιατί όταν με φωνάζουν τα μέσα —και με φωνάζουν πολύ συχνά— με φωνάζουν μόνο για εγκλήματα. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, έχω πάει στους τόπους των εγκλημάτων, εκεί που τελέστηκαν. Δεν ξέρω τι να πρωτοθυμηθώ.
Αυτά που σου μένουν έντονα είναι αυτά που σου δημιουργούν έντονο συναίσθημα. Έντονο συναίσθημα, λοιπόν, μου δημιούργησε η δολοφονία του δημοσιογράφου Καραϊβάζ. Με τον Γιώργο ήμασταν φίλοι. Με εκτιμούσε και με αγαπούσε, όπως κι εγώ τον εκτιμούσα και τον αγαπούσα. Θεωρώ ότι ήταν εντελώς άδικο όλο αυτό με τον Γιώργο.
Κατόπιν, η παραφιλολογία που αναπτύχθηκε, ότι μπορεί να ήταν μπλεγμένος και τα λοιπά, ήταν ακόμη πιο άδικο για τη μνήμη του. Ο Γιώργος, λόγω της δουλειάς του, είχε έρθει σε επαφή με ανθρώπους που σχετίζονταν με το έγκλημα. Ίσως κάποιος από αυτούς να στάθηκε η αιτία να δολοφονηθεί. Και κάποιοι άφηναν υπονοούμενα ότι η δολοφονία του έκρυβε άλλα πράγματα. Σίγουρα έκρυβε άλλα πράγματα, αλλά, αν θέλετε τη γνώμη μου, έκρυβε αυτά που ο Γιώργος ήξερε και ίσως θα έλεγε σε ένα δικαστήριο. Πράγματα που θα έθιγαν πολλούς. Και όχι μόνο ανθρώπους της νύχτας, αλλά και της ημέρας.
Αυτό με συγκλόνισε, γιατί ήταν πολύ φίλος μου.
Κύριε Καλλιακμάνη, σας ευχαριστώ θερμά για τον χρόνο και την ειλικρίνειά σας. Οι εμπειρίες, οι απόψεις και οι προτάσεις σας συμβάλλουν ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο γύρω από ένα ζήτημα που αφορά όλους μας.