Μια ιστορική αλλαγή στην εξωτερική της πολιτική ανακοίνωσε την Τετάρτη η κυβέρνηση του Καναδά, δια στόματος του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνι: την πρόθεσή της να αναγνωρίσει κράτος της Παλαιστίνης τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της 80ής συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η κίνηση αυτή προκάλεσε άμεση και σφοδρή αντίδραση από το Ισραήλ, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε για τις επιπτώσεις στις διμερείς εμπορικές σχέσεις με τον Καναδά.
Ο πρωθυπουργός Κάρνι αιτιολόγησε την απόφαση, τονίζοντας ότι «το επίπεδο των ανθρώπινων δεινών στη Γάζα είναι αφόρητο». Εξήγησε πως ο Καναδάς υποστηρίζει «εδώ και πολύ καιρό» τη λύση των δύο κρατών ως την καλύτερη διέξοδο στην ισραηλινοπαλαιστινιακή διένεξη, όμως η δυνατότητα εφαρμογής της «αποσυντίθεται μπροστά στα μάτια μας».
Ο κ. Κάρνι σημείωσε ωστόσο ότι η αναγνώριση συνδέεται με τη «βούληση της Παλαιστινιακής Αρχής να εφαρμόσει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις», αναφερόμενος ειδικότερα στη δέσμευση του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς για γενικές εκλογές το 2026 και την αποστρατιωτικοποίηση του παλαιστινιακού κράτους. Ο Αμπάς χαιρέτισε τη «θαρραλέα» απόφαση του Καναδά, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική κρίσιμη στιγμή για να σωθεί η λύση των δύο κρατών».
Έντονες αντιδράσεις και διεθνής καταδίκη
Η ισραηλινή διπλωματία αντέδρασε οργισμένα στην ανακοίνωση, καταγγέλλοντας μια «διεστραμμένη εκστρατεία διεθνούς πίεσης» που, όπως υποστήριξε, θα «σκληρύνει τη θέση της Χαμάς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σε κρίσιμη στιγμή». Η πρεσβεία του Ισραήλ στην Οτάβα ανέφερε σε ανακοίνωσή της πως η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους «απούσης υπεύθυνης κυβέρνησης, θεσμών που λειτουργούν και κυβέρνησης με καλές προθέσεις» ισοδυναμεί με την «επιβράβευση και τη νομιμοποίηση της τερατώδους βαρβαρότητας της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023». Το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών έκανε λόγο για «επιβράβευση της Χαμάς» που «βλάπτει τις προσπάθειες με σκοπό να εξασφαλιστεί κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας και πλαίσιο για την απελευθέρωση των ομήρων».
Διεθνής συντονισμός και προειδοποιήσεις
Με την απόφαση αυτή, ο Καναδάς συντάσσεται με τη Γαλλία, η οποία προ ημερών ανακοίνωσε παρόμοια πρόθεση για αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους στον ΟΗΕ, με στόχο να δοθεί «δυναμική» στην ειρηνευτική διαδικασία. Η γαλλική προεδρία χαιρέτισε την ανακοίνωση του κ. Κάρνι, εκφράζοντας την πρόθεση για συνεργασία στην «προοπτική της ειρήνης στην περιοχή». Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είχε επίσης δηλώσει την Τρίτη ότι η κυβέρνησή του θα αναγνωρίσει παλαιστινιακό κράτος εάν το Ισραήλ δεν αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας.
Η ανακοίνωση του Καναδού πρωθυπουργού έρχεται σε μια περίοδο που διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για «το χειρότερο σενάριο ως προς τον λιμό» στον παλαιστινιακό θύλακα, όπου περίπου 2,4 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι τελούν υπό πολιορκία από την 7η Οκτωβρίου.
Ο κ. Κάρνι ανέφερε πως η κυβέρνησή του ανήκει σε ομάδα που ελπίζει να επιτευχθεί η λύση των δύο κρατών «στο πλαίσιο ειρηνευτικής διαδικασίας», με τη συμμετοχή «της ισραηλινής κυβέρνησης και της Παλαιστινιακής Αρχής», κάτι που «δυστυχώς» δεν μοιάζει εφαρμόσιμο αυτή τη στιγμή. Καταφέρθηκε εναντίον «της τρομοκρατίας της Χαμάς» και της «βίαιης απόρριψης από την οργάνωση του δικαιώματος του Ισραήλ να υπάρχει». Επιπλέον, επέκρινε το Ισραήλ για την αδυναμία του να αποτρέψει την ανθρωπιστική καταστροφή στη Λωρίδα της Γάζας και για την επέκταση των -παράνομων δυνάμει του διεθνούς δικαίου- ισραηλινών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στην κατεχόμενη και προσαρτημένη ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η αντίδραση των ΗΠΑ και οι εμπορικές σχέσεις
Σε απάντηση στην ανακοίνωση του κ. Κάρνι, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διεμήνυσε πως η σύναψη συμφωνίας για το διμερές εμπόριο με τον Καναδά πλέον έγινε «πολύ δύσκολη». «Ουάου! Ο Καναδάς μόλις ανακοίνωσε ότι τάσσεται υπέρ παλαιστινιακού κράτους. Αυτό θα κάνει πολύ πιο δύσκολο για εμάς να κλείσουμε συμφωνία μαζί του για το εμπόριο. Ω, Καναδά!!!», ανέφερε μέσω Truth Social, υπογραμμίζοντας τις πιθανές επιπτώσεις αυτής της διπλωματικής κίνησης στις σχέσεις των δύο χωρών.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ