Ραγδαία αύξηση κρουσμάτων «τσικουνγκούνια» και δάγκειου πυρετού
Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η εξάπλωση του ασπρόμαυρου ραβδωτού κουνουπιού Aedes albopictus, γνωστού ως «Τίγρης της Ασίας», στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Το κουνούπι, που έφτασε στην Ευρώπη στα μέσα της δεκαετίας του ’90, έχει εξελιχθεί σε βασικό διαβιβαστή των ιών chikungunya και δάγκειου πυρετού, με τις φετινές επιδημιολογικές καταγραφές να επιβεβαιώνουν τους φόβους των ειδικών για επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη δημόσια υγεία.
Μέχρι τις 8 Οκτωβρίου 2025, η Γαλλία μετρά 700 αυτόχθονα κρούσματα τσικουνγκούνιας σε 68 εστίες, ενώ η Ιταλία καταγράφει 353 κρούσματα σε 4 περιοχές. Πρόκειται για την πρώτη φορά που τα κρούσματα CHIK και DEN ξεπερνούν εκείνα του ιού του Δυτικού Νείλου (ΙΔΝ) στην Ευρώπη, σηματοδοτώντας μια νέα πρόκληση για τις υγειονομικές αρχές.
Η Ελλάδα, αν και παραμένει εκτός του ευρωπαϊκού χάρτη κρουσμάτων CHIK και DEN, αντιμετώπισε φέτος 93 περιστατικά ΙΔΝ και 8 θανάτους, με την Κεντρική Μακεδονία να καταγράφει μόλις 4 κρούσματα. Οι ειδικοί αποδίδουν τη μειωμένη ένταση της επιδημίας στον πρώιμο καύσωνα του Ιουνίου, που φαίνεται να διέκοψε την αλυσίδα μετάδοσης μεταξύ πουλιών και κουνουπιών.
Η Sandra Gewehr, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Καταπολέμησης Κουνουπιών, εξηγεί ότι ο ΙΔΝ μεταδίδεται από το κοινό κουνούπι Culex pipiens, το οποίο δεν μπορεί να μολυνθεί από άνθρωπο, σε αντίθεση με τον «Τίγρη της Ασίας» που μεταδίδει CHIK και DEN από άνθρωπο σε άνθρωπο, επιταχύνοντας την εξάπλωση.
Η καταπολέμηση του Aedes albopictus είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς αναπαράγεται κυρίως σε ιδιωτικούς χώρους και απαιτεί τη συμμετοχή των πολιτών. Η Άννα Παπά-Κονιδάρη, ομότιμη καθηγήτρια Ιατρικής ΑΠΘ, επισημαίνει ότι οι μετακινήσεις ταξιδιωτών από ενδημικές περιοχές και η κλιματική αλλαγή ευνοούν τη διασπορά του είδους σε βορειότερες ευρωπαϊκές περιοχές.
Η ΕΕ, μέσω του ECDC και του Joint Research Centre, έχει ήδη από το 2012 εκδώσει οδηγίες για την επιτήρηση χωροκατακτητικών ειδών κουνουπιών, ενώ από το 2018 προειδοποιεί για τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής στη διάδοση ιών όπως ο δάγκειος πυρετός, η τσικουνγκούνια, ο ΙΔΝ και ο Ζίκα.
Η φετινή εικόνα επιβεβαιώνει ότι η πρόληψη και η ενημέρωση είναι κρίσιμες, καθώς η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει νέες επιδημιολογικές απειλές σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ