Το διαδίκτυο προσφέρει αμέτρητες δυνατότητες για διασκέδαση, δημιουργική έκφραση και κοινωνική αλληλεπίδραση. Πίσω από όλα τα θετικά που έχει φέρει το διαδίκτυο, υπάρχει και η πλευρά που συνοδεύεται από αυξημένο ρίσκο.

Οι online πλατφόρμες καζίνο, τα κρυπτονομίσματα, αλλά και τα ψηφιακά παιχνίδια με αγορές εντός εφαρμογής, αποτελούν παραδείγματα περιεχομένου που μπορεί να οδηγήσει σε απώλειες χρημάτων ή κακή διαχείριση, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει η κατάλληλη εμπειρία.

Αυτό γίνεται ακόμα πιο σημαντικό όταν η πρόσβαση σε τέτοιου είδους υπηρεσίες είναι διαθέσιμη σε άτομα που μόλις έχουν ενηλικιωθεί. Σε αυτές τις ηλικίες, η ευκολία πρόσβασης δεν συνοδεύεται πάντα από την απαραίτητη ωριμότητα για τη λήψη υπεύθυνων αποφάσεων. Αυτός είναι και ο λόγος που παρακάτω θα προσπαθήσουμε να δούμε μερικές χρήσιμες πληροφορίες για το πώς αντιλαμβάνονται οι νέοι τους κινδύνους του διαδικτυακού κόσμου, με ποιον τρόπο επηρεάζεται η συμπεριφορά τους και τι ρόλο καλούνται να παίξουν οι γονείς, οι δημιουργοί περιεχομένου αλλά και οι ίδιοι οι χρήστες.

Συμμετοχή σε αθλητικά στοιχήματα σε ηλικίες κάτω των 21

Το στοίχημα κάτω των 21 αποτελεί μια πραγματικότητα που σχετίζεται με τη σημερινή ψηφιακή ενηλικίωση. Παρότι η νόμιμη ηλικία συμμετοχής είναι τα 18 σε πολλές ιστοσελίδες, πολλοί παίκτες δεν έχουν αποκτήσει ακόμη την απαραίτητη ωριμότητα που συνοδεύει το παιχνίδι σε ένα καζίνο. Μάλιστα, οι σύγχρονες πλατφόρμες, με γρήγορη διαδικασία εγγραφής, φιλική σχεδίαση και έντονη παρουσία στα social media, γίνονται ιδιαίτερα προσβάσιμες σε αυτό το ηλικιακό φάσμα.

Η εμπειρία του στοιχήματος σε νεαρή ενήλικη ηλικία δεν είναι απαραίτητα προβληματική. Ωστόσο, είναι σημαντικό να υπάρχει η κατάλληλη ενημέρωση για τις ψηφιακές επιλογές και τις συνέπειές τους. Ο εγκέφαλος μέχρι την ηλικία των 25 συνεχίζει να αναπτύσσεται σε περιοχές που σχετίζονται με τον έλεγχο παρορμήσεων και την εκτίμηση ρίσκου, γεγονός που κάνει την υπεύθυνη καθοδήγηση ακόμη πιο απαραίτητη.

Η παρουσία νόμιμων πλατφορμών με ξεκάθαρους όρους συμμετοχής και μηχανισμούς υπεύθυνου παιχνιδιού συμβάλλει στην ασφαλή εισαγωγή των νέων ενηλίκων στον κόσμο του online στοιχήματος, με τρόπο που ενισχύει τη σωστή νοοτροπία και περιορίζει τις επιπόλαιες αποφάσεις.

Ταχύτητα, gamification και dopamine loops

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο περιεχόμενο, αλλά και στον σχεδιασμό των ίδιων των πλατφορμών. Πολλές εφαρμογές ψηφιακής ψυχαγωγίας, από gaming apps μέχρι καζίνο χωρίς ταυτοποίηση, έχουν υιοθετήσει τεχνικές μηχανισμούς  και συστήματα gamification, που επαναλαμβάνουν ανταμοιβές μικρής διάρκειας για να διατηρούν την προσοχή του εκάστοτε παίκτη.

Για τον νεαρό εγκέφαλο, κάθε νίκη ή push notification λειτουργεί σαν επιβράβευση, παρακάμπτοντας τη διαδικασία της λογικής αξιολόγησης. Το «ένα ακόμη ποντάρισμα», ή το «δοκίμασε μερικά ακόμη spins» δεν είναι προσωπικές αποφάσεις. Είναι μοτίβα που διαμορφώνονται με ακρίβεια από ειδικούς στον behavioral design.

Γιατί οι νέοι υποτιμούν το ρίσκο

Όταν ένα περιβάλλον δεν προβλέπει άμεση τιμωρία ή κοινωνική αποδοκιμασία για τις επιλογές, ο εγκέφαλος καταγράφει αυτή τη συμπεριφορά ως ακίνδυνη. Σε φυσικό περιβάλλον, το να χάσει κάποιος χρήματα μπορεί να δημιουργήσει αμηχανία ή ντροπή. Στον ψηφιακό κόσμο όμως, η απώλεια δεν έχει μάρτυρες, άρα δεν έχει και την ίδια βαρύτητα.

Επιπλέον, η έννοια της ταυτότητας online είναι πιο ρευστή. Πολλοί νέοι δημιουργούν πολλαπλά accounts, εικονικά wallets ή συμμετέχουν σε κοινότητες με ψευδώνυμα. Αυτό ενισχύει το αίσθημα της ανωνυμίας και της αποποίησης των ευθυνών, αποφεύγοντας τη βαθύτερη ενδοσκόπηση για τις συνέπειες των πράξεών τους.

Πώς μπορεί να υπάρξει υπεύθυνη ψηφιακή συμμετοχή

Η απάντηση στις προκλήσεις της ψηφιακής ενηλικίωσης δεν βρίσκεται στον φόβο ούτε στην απαγόρευση. Η ουσιαστική προστασία ξεκινά από τη σωστή ενημέρωση, τη διαφάνεια και την ανάπτυξη εργαλείων που ενισχύουν την αίσθηση αυτοελέγχου.

Οι σύγχρονες πλατφόρμες μπορούν να προσφέρουν λειτουργίες όπως καταγραφή χρόνου χρήσης, καθορισμό ορίων σε συναλλαγές και υπενθυμίσεις για διαλείμματα, βοηθώντας τον εκάστοτε παίκτη να παρακολουθεί και να ρυθμίζει τη συμπεριφορά του σε πραγματικό χρόνο.

Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να υπάρχει σαφής σήμανση σχετικά με την ηλικιακή στόχευση κάθε υπηρεσίας, ώστε ο καθένας να γνωρίζει αν το περιεχόμενο που χρησιμοποιεί ανταποκρίνεται στο στάδιο ζωής και ωριμότητας στο οποίο βρίσκεται. Οι πλατφόρμες που επενδύουν στη διαφάνεια και την υπεύθυνη επικοινωνία ενισχύουν την εμπιστοσύνη και συμβάλλουν σε ένα πιο υγιές ψηφιακό περιβάλλον.

Σημαντικό επίσης ρόλο παίζει και η εκπαίδευση των χρηστών. Όχι μέσα από απαγορεύσεις χωρίς εξήγηση, αλλά μέσα από παραδείγματα και πρακτικά σενάρια. Όταν γίνεται κατανοητό πώς μια βιαστική απόφαση, όπως η συνεχόμενη χρήση μιας εφαρμογής καζίνο χωρίς όρια, μπορεί να οδηγήσει σε οικονομική ή συναισθηματική πίεση, τότε η πρόληψη αποκτά πραγματικό νόημα.

Η κατανόηση πρέπει να προηγείται κάθε περιορισμού και η αυτογνωσία να αποτελεί το βασικό εργαλείο για μια υπεύθυνη σχέση με την τεχνολογία.

Συμπέρασμα – Ρίσκο με επίγνωση

Το πιο σίγουρο είναι ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης και εξέλιξης του διαδικτύου δεν πρόκειται να μειωθούν. Οι ευκαιρίες θα αυξάνονται, μαζί και όμως και τα ρίσκα. Το ζητούμενο δεν είναι να προστατευθούν οι νέοι από τον ψηφιακό κόσμο, αλλά να εκπαιδευτούν ώστε να τον χρησιμοποιούν με επίγνωση. Όταν ένας χρήστης έχει τα κατάλληλα εργαλεία και τη σωστή πληροφόρηση, η ελευθερία του μετατρέπεται από ρίσκο σε δυνατότητα και πολλαπλές ευκαιρίες.