Η δέσμευση της κυβέρνησης για ένα σύγχρονο, ασφαλές και διεθνώς ανταγωνιστικό δημόσιο πανεπιστήμιο βρέθηκε στο επίκεντρο της 109ης Συνόδου των Πρυτάνεων.

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, απευθυνόμενη στις πρυτανικές αρχές, έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και συνεργασίας, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η κυβέρνηση στην ανώτατη εκπαίδευση ως θεμέλιο λίθο της προόδου και της κοινωνικής συνοχής της χώρας.

Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, η υπουργός παρουσίασε τις βασικές πτυχές του σχεδίου νόμου του υπουργείου Παιδείας, το οποίο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση. Αφού κατέγραψε προσεκτικά τις παρατηρήσεις των πρυτανικών αρχών επί ορισμένων διατάξεων, δεσμεύτηκε να τις εξετάσει επισταμένα ενόψει της ψήφισης του νομοσχεδίου στη Βουλή τις επόμενες ημέρες.

Στην ενημέρωση που ακολούθησε από το υπουργείο Παιδείας, αναδείχθηκαν οι βασικές προτεραιότητες στις οποίες συμβάλλει ήδη σημαντικά το υπουργείο. Αυτές περιλαμβάνουν την κατοχύρωση ενός ασφαλούς και ποιοτικού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος για όλους, την ανάγκη για αποτελεσματική διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, την ενίσχυση της χρηματοδοτικής στήριξης των ερευνητικών υποδομών και της καινοτομίας, καθώς και την ενίσχυση σε ανθρώπινο δυναμικό. Επίσης, έμφαση δίνεται στην προώθηση της διεθνοποίησης μέσω στρατηγικών συνεργασιών, αγγλόφωνων και κοινών προγραμμάτων, καθώς και στη βελτίωση της φοιτητικής καθημερινότητας με αναβάθμιση των εστιών, της σίτισης και της μετακίνησης.

Όπως ανέφερε η κα Ζαχαράκη, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη «επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να συνεχίσει να στηρίζει ακόμη πιο εντατικά και στοχευμένα τα ελληνικά πανεπιστήμια, με στρατηγικές επενδύσεις, θεσμικές πρωτοβουλίες και ανοιχτό διάλογο, για την ενίσχυση της ποιότητας, της ανταγωνιστικότητας και της προσφοράς τους στην κοινωνία».

Ασφάλεια και προστασία της πανεπιστημιακής κοινότητας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια και την προστασία της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η υπουργός παρουσίασε τους έξι άξονες του νέου θεσμικού πλαισίου, σχεδιασμένου για να θωρακίσει την ακαδημαϊκή ελευθερία και την ασφάλεια των χώρων εκπαίδευσης και έρευνας. «Δεν θα είμαι παρατηρήτρια στις καταστάσεις, αλλά θα κάνω ό,τι χρειάζεται για να εφαρμοστεί στην πράξη στο νομοσχέδιο. Σκοπός μας να γίνουμε επιβοηθητικοί για εσάς τους πρυτάνεις και ασφαλώς για τις οικογένειες και τα παιδιά μας», σημείωσε.

«Με ενισχυμένες πειθαρχικές διαδικασίες, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και τη δημιουργία του Εθνικού Παρατηρητηρίου Βίας, στοχεύουμε σε ένα ασφαλές περιβάλλον, όπου η μάθηση και η καινοτομία θα ανθίζουν ανεμπόδιστα», τόνισε η κα Ζαχαράκη. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην υποχρέωση των πρυτανικών αρχών να καταθέσουν τα σχέδια ασφαλείας μέχρι τέλη Αυγούστου, ως ξεκάθαρο όρο για την εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας στους πανεπιστημιακούς χώρους, τονίζοντας: «Καθαροί κανόνες – καθαρές ευθύνες».

Χρηματοδοτική ενίσχυση και δίκαιη διαχείριση φοιτητών

Παράλληλα, η κα Ζαχαράκη επεσήμανε την ανάγκη για «δίκαιη διαχείριση των φοιτητών», με ρυθμίσεις για τους ανενεργούς φοιτητές. Όπως εξήγησε, αυτές οι ρυθμίσεις «αφενός εξασφαλίζουν για πρώτη φορά τη διαφάνεια και αφετέρου δίνουν δεύτερες ευκαιρίες, ενισχύοντας παράλληλα την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα στο ακαδημαϊκό περιβάλλον».

Επιπλέον, η υπουργός Παιδείας αναφέρθηκε στην αύξηση της χρηματοδότησης προς τα πανεπιστήμια, τονίζοντας ότι από το 2019 έως σήμερα η αύξηση είναι της τάξης του 28%, ποσοστό που σε πραγματικά ποσά ξεπερνά τα 130 εκατ. ευρώ στα τακτικά κονδύλια. Παράλληλα, ενισχύθηκε η φοιτητική στέγη κατά 100%, καθώς μέσα σε έξι χρόνια το επίδομα ανήλθε στα 87 εκατ. ευρώ, στηρίζοντας τα παιδιά που προέρχονται από ευάλωτες οικογένειες. Διατέθηκαν επιπλέον, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για υποδομές, περίπου 590 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν εγκριθεί από το ΕΣΠΑ 479 εκατ. ευρώ και από το Ταμείο Ανάκαμψης περίπου 450 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 132 εκατ. ευρώ για εξοπλισμό, ψηφιοποίηση και καινοτομία.

«Συνολικά, για την περίοδο 2021-2025, η χρηματοδότηση των ελληνικών ΑΕΙ φτάνει το 1,5 δισ. ευρώ, αποδεικνύοντας ότι η κυβέρνηση ενισχύει στην πράξη το δημόσιο πανεπιστήμιο, μέσα από καινοτόμες δράσεις που ενισχύουν την ερευνητική δυναμική και την τεχνολογική υπεροχή των ιδρυμάτων», δήλωσε η κα Ζαχαράκη. Πρόσθεσε δε: «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεν αφήνει τα ελληνικά πανεπιστήμια στο περιθώριο, αλλά τα θέτει στο επίκεντρο της εθνικής στρατηγικής για ανάπτυξη, εξωστρέφεια και κοινωνική συνοχή. Το όραμά μας είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο αυτόνομο, σύγχρονο και ανταγωνιστικό σε διεθνές επίπεδο, που συνδυάζει την ακαδημαϊκή αριστεία με την κοινωνική ευθύνη».

Διεθνοποίηση και αναβάθμιση υποδομών

Σύμφωνα με την Υπουργό, η συνολική στρατηγική της κυβέρνησης συμπληρώνεται από την προώθηση της διεθνοποίησης των πανεπιστημίων, την εκπαιδευτική υποστήριξη επισκεπτών καθηγητών και ερευνητών, καθώς και την ουσιαστική σύνδεση της ακαδημαϊκής ποιοτικής έρευνας με την αγορά εργασίας, μέσα από καινοτόμα προγράμματα όπως τα Βιομηχανικά Διδακτορικά και τις Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας.

Στα σημεία της τοποθέτησης της υπουργού που ξεχώρισαν, ήταν η αναφορά της σε έργα συνολικού ύψους 71,5 εκατομμυρίων ευρώ που εντάχθηκαν στο ΠΔΕ από τον Μάρτιο του 2025 μέχρι και σήμερα. Επίσης, η αξιοποίηση 97 έργων ερευνητικής αριστείας, 62 έργων επισκεπτών καθηγητών και ερευνητών, 23 πανεπιστημίων αριστείας, καθώς και 74 διεθνών κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων με κορυφαία ξένα πανεπιστήμια, τα οποία ενισχύουν σημαντικά τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη.

Στη συνέχεια έκανε ειδική αναφορά σε πρόσφατες Υπουργικές Αποφάσεις, που υπέγραψε η ίδια και με τις οποίες, μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης και αξιοποιώντας εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, αναβαθμίζονται οι κτιριακές εγκαταστάσεις σε αρκετά πανεπιστημιακά ιδρύματα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις φοιτητικές εστίες για τις οποίες διατίθενται 142 εκατ. ευρώ.

«Η ανάγκη για αξιοπρεπείς φοιτητικές εστίες είναι αδιαπραγμάτευτη και αποτελεί και για μένα ένα ξεκάθαρο προσωπικό στοίχημα. Και εδώ, το Υπουργείο σε συνεργασία με τις πρυτανικές αρχές, προχώρησε σε χρηματοδοτήσεις για την αναβάθμιση υφιστάμενων δομών, αλλά και για τη δημιουργία νέων, προς όφελος των φοιτητών μας που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες», δήλωσε η υπουργός. Άφησε, μάλιστα, ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει ένα πρόγραμμα αναβάθμισης υποδομών στα πανεπιστήμια, όπως το «Μαριέττα Γιαννάκου» για τα σχολεία, με τις αναγκαίες εγγυήσεις και από τον ιδιωτικό τομέα.

Η Σοφία Ζαχαράκη, απευθυνόμενη στις πρυτανικές αρχές, δήλωσε: «Η αποστολή σας ως πρυτάνεις είναι κρίσιμη και έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, σε μια εποχή που η χώρα μας καλείται να αξιοποιήσει κάθε πλεονέκτημα γνώσης, καινοτομίας και δημιουργικότητας. Το υπουργείο Παιδείας, στο πλαίσιο των θεσμικών του αρμοδιοτήτων και με απόλυτη συνέπεια, προχωρά στις αναγκαίες πρωτοβουλίες και σας παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία και τους αναγκαίους πόρους. Σας δίνουμε τη σκυτάλη σε αυτόν τον όμορφο Μαραθώνιο». Κατέληξε στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας, συνεργασίας και αναγνώρισης του ρόλου των πρυτάνεων και των διοικήσεων των ΑΕΙ: «Εσείς είστε οι πυλώνες αυτού του μεγάλου οικοδομήματος. Με σεβασμό και συλλογική προσπάθεια, θα συνεχίσουμε να χτίζουμε ένα ελληνικό πανεπιστήμιο που εμπνέει, καινοτομεί και οδηγεί το μέλλον της χώρας μας».

Η υπουργός απάντησε σε μία σειρά από θέματα που έθεσαν οι πρυτάνεις, ενώ όσον αφορά το ζήτημα της ΑΣΠΑΙΤΕ και της ένταξής της στο ΕΚΠΑ, διαβεβαίωσε ότι θα υλοποιηθεί στο προσεχές νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, που θα εισαχθεί στη Βουλή τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και θα αφορά στην επαγγελματική εκπαίδευση.

«Η επόμενη μέρα για τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι ήδη εδώ: με εξωστρέφεια, διαφάνεια, ποιότητα και φιλοδοξία. Οφείλουμε όλοι -Πολιτεία, Πανεπιστήμια, φοιτητές και κοινωνία- να τη στηρίξουμε, γιατί η πρόοδος της ανώτατης εκπαίδευσης είναι πρόοδος για ολόκληρη τη χώρα», κατέληξε η κα Ζαχαράκη.

Στη Σύνοδο των Πρυτάνεων ήταν παρών και ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, ο οποίος εξέφρασε με τη σειρά του τη βούληση της ηγεσίας του υπουργείου για «ουσιαστικό και ανοιχτό διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα». Ο κ. Παπαϊωάννου δήλωσε: «Το υπουργείο Παιδείας βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με τον θεσμό της Συνόδου των Πρυτάνεων και θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό των πανεπιστημίων, στηρίζοντας κάθε προσπάθεια που προάγει την αριστεία, την καινοτομία, το δημόσιο συμφέρον και τη συνολική ενίσχυση του δημοσίου πανεπιστημίου. Η συνεργασία μας δεν είναι απλώς επιθυμητή· είναι απολύτως απαραίτητη για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού, σύγχρονου και ανταγωνιστικού πανεπιστημίου, αντάξιου των δυνατοτήτων της χώρας και των προσδοκιών της νέας γενιάς».

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ