Ενώ τα επίπεδα εμβολιασμού των παιδιών σε διεθνή κλίμακα σταθεροποιούνται μετά την πτώση που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για νέες απειλές.
Η παραπληροφόρηση σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων, σε συνδυασμό με τις δραστικές περικοπές στη διεθνή βοήθεια, απειλούν να εκμηδενίσουν δεκαετίες προόδου στην παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση Τύπου της UNICEF και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Το 2024, το 85% των παιδιών στην ηλικιακή ομάδα που έπρεπε να εμβολιαστεί για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκκύτη (DTC) έλαβε τρεις δόσεις (109 εκατομμύρια παιδιά). Η τρίτη δόση θεωρείται κλειδί για την παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη. Αν και σημειώθηκε αύξηση μιας ποσοστιαίας μονάδας σε σχέση με το 2003, ήτοι 1 εκατομμύριο επιπλέον εμβολιασμένα παιδιά, το κέρδος χαρακτηρίζεται «μέτριο» και οι προκλήσεις παραμένουν πολλές, όπως τονίζει ο ΟΗΕ.
Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 2024, 14,3 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως κατατάσσονταν στην κατηγορία «μηδέν δόσεις», δηλαδή δεν είχαν λάβει κανένα εμβόλιο. Ο αριθμός αυτός, αν και ελαφρώς μειωμένος από τα 14,5 εκατομμύρια δύο χρόνια νωρίτερα, παραμένει τρομακτικά υψηλότερος από τα 1,4 εκατομμύρια που καταγράφονταν το 2019, πριν η πανδημία προκαλέσει σωρεία προβλημάτων στις υπηρεσίες υγείας.
Η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ, επισήμανε: «Τα καλά νέα είναι πως καταφέραμε να εμβολιάσουμε περισσότερα παιδιά, κάτι που μπορεί να τους σώσει τη ζωή, αλλά εκατομμύρια παιδιά παραμένουν απροστάτευτα από ασθένειες που θα μπορούσαν να αποφύγουν».
Διπλός κίνδυνος: Παραπληροφόρηση και περικοπές διεθνούς βοήθειας
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ο στόχος της εμβολιαστικής κάλυψης 90% για παιδιά και εφήβους έως το 2030 μοιάζει να απομακρύνεται. Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, προειδοποίησε: «Οι δραστικές περικοπές της βοήθειας, σε συνδυασμό με την παραπληροφόρηση για το πόσο ασφαλή είναι τα εμβόλια, απειλούν να εκμηδενίσουν δεκαετίες προόδου».
Οι δύο οργανισμοί τονίζουν ότι η πρόσβαση στα εμβόλια παραμένει πολύ άνιση, ενώ οι ένοπλες συρράξεις καταστρέφουν τις προσπάθειες βελτίωσης της εμβολιαστικής κάλυψης. Η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί περαιτέρω, δεδομένων των περικοπών στη διεθνή βοήθεια, ειδικά από τις ΗΠΑ. Ο Εφρέμ Λεμάνγκο, υπεύθυνος για τον εμβολιασμό στη UNICEF, τόνισε ότι η δυνατότητα πρόληψης επιδημιών σε σχεδόν 50 χώρες εμποδίζεται από αυτές τις περικοπές.
Η Κέιτ Ο’ Μπράιεν, υπεύθυνη για τον εμβολιασμό στον ΠΟΥ, επισήμανε ότι η μείωση της εμπιστοσύνης στην ασφάλεια των εμβολίων συμβάλλει στην έλλειψη συλλογικής ανοσίας, κάτι που μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά επικίνδυνες επιδημικές εξάρσεις. Ειδικοί στέκονται ειδικά στην κατάσταση στις ΗΠΑ, όπου ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι ο νεότερος, γνωστός για τις αμφισβητήσεις του σχετικά με τα εμβόλια, έχει θέσει σε εφαρμογή ριζική αναδιάρθρωση των υγειονομικών υπηρεσιών και της εμβολιαστικής πολιτικής. Κατηγορείται ιδίως ότι έχει διασπείρει ψευδείς πληροφορίες για τα εμβόλια κατά της ιλαράς, την ίδια στιγμή που στις ΗΠΑ μαίνεται η χειρότερη επιδημία της νόσου των τελευταίων 30 χρόνων.
Το 2024, 60 χώρες επλήγησαν από «μεγάλες» επιδημίες ιλαράς, σχεδόν διπλάσιες από τις 33 του 2023. Παρότι 2 εκατομμύρια επιπλέον παιδιά εμβολιάστηκαν κατά της ιλαράς την περασμένη χρονιά σε σχέση με το 2023, το επίπεδο εμβολιαστικής κάλυψης απέχει ακόμη από το 95% που απαιτείται για την αποφυγή επιδημιών.
Μια θετική εξέλιξη, σύμφωνα με τους δύο οργανισμούς, είναι η αύξηση κατά 600.000 των εμβολιασμών εναντίον σειράς ασθενειών σε 57 χώρες που υποστηρίζονται από την GAVI, την Παγκόσμια Συμμαχία για τα Εμβόλια και την Ανοσοποίηση, η οποία βοηθά τους εμβολιασμούς στις φτωχότερες χώρες.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ